AuteurVatuv

Dienstmededeling: commentaren kunnen niet meer

Ja, u leest het goed: commentaren kunnen niet meer op de blog. Erg jammer, maar het aantal spamberichten was schrikwekkend hoog. Volgens Akismet (antispam programma) is de verhouding 24 spams tegen een echt commentaar. Over de kwalitiet van sommige commentaren zullen we ons maar niet uitlaten…

De maatregel geldt voor enkele maanden. Hopelijk hebben we tegen dan een oplossing in de maak.

U kunt nog altijd terecht op onze contactpagina met uw commentaar en/of vragen. We reageren zo snel mogelijk. Maar vergeet niet: VATUV is vrijwilligerswerk. Al vijftig jaar lang!

Met vriendelijke groet,

De redactie van VATUV Blog.

PS: informele gesprekken kunnen wel nog op de facebook pagina’s van Vliegerplein en Een luchthaven past niet thuis in een woonwijk.

BBL: Startbaan Deurne illegaal verlengd?

Ook de Bond Beter Leefmilieu stelt de vraag welk soort luchthaven Deurne moet zijn. In een bericht van Erik Grietens lezen we: “De actiegroep “Verlenging Nooit” uit Deurne dagvaardt de Vlaamse overheid en de Antwerpse luchthaven wegens bouwovertredingen. Tijdens de ondertunnelingswerken van de Krijgsbaan, die vlak achter de landingsbaan loopt, werd ‘in den duik’ ook een uitbreiding van het luchthaventerrein uitgevoerd. De startbaan werd verlengd en er werd een verharde veiligheidszone aangelegd, met een oppervlakte van 8100m², in landbouwzone. Vervolgens werd er een laag teelaarde over gelegd en gras aangeplant. Nochtans was dat niet voorzien in de bouwvergunning, die expliciet stelde dat er niets mocht veranderen aan de startbaan. 

Klaar voor grotere vliegtuigen

Volgens de actiegroep werd de startbaan van de luchthaven met tien meter illegaal verlengd tot voorbij de grens van de luchthaven, in landbouwgebied en zonder de nodige vergunning. Daarachter werd een verharde veiligheidszone aangelegd, ook zonder vergunning. Internationale regelgeving voorziet dat luchthavens over een obstakelvrije, verharde veiligheidszone moeten beschikken in het verlengde van de startbaan. Die was er niet in Deurne, waardoor grotere types vliegtuigen er niet konden landen. De bijkomende illegale veiligheidszone maakt dat grotere vliegtuigen nu wel kunnen landen in Deurne. 

Verlieslatend

De achterliggende discussie gaat over de vraag welk soort luchthaven Deurne moet zijn. Zoals geweten is de luchthaven zwaar verlieslatend en moet de Vlaamse overheid vele miljoenen bijpassen om niet failliet te gaan. Nu is Deurne voornamelijk een regionale zakenluchthaven. Als Deurne meer en grotere vliegtuigen kan ontvangen, kan het zich ook meer toeleggen op toeristische vluchten. Dat zou de rentabiliteit verhogen, is de redenering. Maar het zijn net deze types van vliegtuigen die de meeste geluidshinder veroorzaken. En het zijn ook deze types van vliegtuigen die baat hebben bij de illegale uitbreiding van het luchthaventerrein.” Volledige bericht hier.

De groei van de luchtvaart: meer dan een fait divers!

Een opinie van de website Zomer Zonder Vliegen. Zomer Zonder Vliegen werd gelanceerd in het voorjaar van 2018 en is een (permanente) campagne voor een groter bewustzijn wil creëren over de impact van vliegreizen.

Laten we doorgaan met de luchtvaart verder te laten groeien, het klimaatprobleem is niet onze fout of we lossen het later wel op! Het was zowat de samenvattende teneur van verschillende berichten die vorige week in de media verschenen. Die berichten leken een beetje tussen de plooien van de actualiteit te vallen – alsof het om faits divers ging, om weetjes waar we verder niets mee hoeven aan te vangen, om bladvulling desnoods. Think again!

Gelukkig maar dat de Ideale Wereld tenminste nog voor wat hilariteit zorgde over één van die nieuwsfeitjes: vanaf 9 september vliegt het kersverse Air Antwerp op weekdagen drie maal heen en weer naar Londen. Daarnaast lazen we in de krant ook dat Egis, de uitbater van de luchthaven van Antwerpen, concrete onderhandelingen voert om verbindingen in te leggen naar verschillende andere bestemmingen in Engeland, Duitsland en Zwitserland. Enkele dagen eerder had de CEO van TUI op VRTnws in een onduidelijk en weinig geloofwaardig verhaal nog gepleit voor minder vliegtuigen om de klimaatdoelstellingen te halen. Ook het mantra ‘versnelde vergroening van de luchtvaart’ werd nog eens bovengehaald. Over hoe die vergroening dan precies moet gebeuren, bleef de CEO erg vaag – het is ondertussen wel al duidelijk dat groen vliegen op korte en middellange termijn een totale illusie is.

Afgelopen vrijdag kwam KLM dan weer met het nieuws dat ze één van de vijf vluchten per dag van Amsterdam naar Brussel schrappen en vervangen door een rit met de Thalys. Dat noemt KLM onomwonden duurzaam, maar de maatschappij is niet te beroerd om toe te geven dat de vrijgekomen luchthavencapaciteit gewoon gebruikt zal worden voor langeafstandsvluchten.

Laat het heel duidelijk zijn: als je de verschillende berichten van vorige week naast elkaar legt, zijn het allesbehalve faits divers. Het grotere plaatje wordt snel duidelijk. Nog maar eens blijkt hoe weinig overheid, bedrijfsleven en publieke opinie doordrongen zijn van de urgente noodzaak om écht werk te maken van de klimaattransitie. (…)

De luchthaven van Antwerpen is vooral een zakenluchthaven. Reden te meer om in actie te schieten tegen de nieuwe verbindingen en de geplande uitbreidingen. Waar waren de actievoerders (ik ben er zelf één) om tijdens het vertrek van de eerste vlucht van Air Antwerp naar Londen stevig kabaal te maken? Ik was er zelf ook niet dus ik heb mooi praten, maar ik heb ze eerlijk gezegd gemist! De frequent flyers van Deurne mogen we wat mij betreft gerust op een andere manier aanspreken dan de occasionele vakantiereiziger. Voor die laatste willen we met Zomer Zonder Vliegen een onveranderlijk positief verhaal brengen over anders reizen, bewuster reizen, en ja, soms dichter bij huis reizen. Met vliegschaamte en schuldgevoel kunnen we niets, we gaan volop voor treintrots. 

Maar wat met de zakenreizigers? Misschien moeten we hen nét wel opzadelen met een milde portie vliegschaamte? Die captains of society, zouden die zich net niet het meest bewust moeten zijn van het klimaatprobleem en er dan ook naar handelen? We moeten niet bang zijn hen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en voorbeeldfunctie te wijzen. Zelfs al zou het iets meer tijd kosten om met de trein naar de Engelse hoofdstad te gaan, dan nog is dat echt geen argument om voor een vliegreis te kiezen. Of kan je op een Fokkervliegtuig van 30 jaar oud zo veel comfortabeler werken dan op de Eurostar? 

Als klimaatbeweging moeten we nieuwsberichten als die over Air Antwerp en de uitbreiding van luchthaven van Deurne volop aangrijpen om pertinente vragen te stellen, om op de absurditeit  van economische beslissingen te wijzen en om een vuist te maken tegen het politieke beleid dat die beslissingen faciliteert. Met haar nonsensicale aanpak sloeg de Ideale Wereld de nagel op de kop: enerzijds lage emissiezones invoeren en anderzijds de meest klimaatonvriendelijke transportmodus verder laten groeien, hoe leg je dat eigenlijk uit? Wat voor beleid is dat eigenlijk? Simpel: dat kan je niet uitleggen en het is geen beleid. 

De luchtvaart terugbrengen binnen de grenzen van een leefbare planeet, dat is waar we dringend werk van moeten maken. De verschillende mediaberichten vorige week tonen jammer genoeg aan dat het ons nog steeds niet menens is!

Tot slot: het haalde enkel de lokale media, maar er was toch ook nog positief nieuws van verzet in’t Stad te rapen vorige week: een aantal Antwerpse burgerbewegingen dienden klacht in tegen een eerdere illegale uitbreiding van de startbaan van Deurne. Wordt vervolgd!” Volledige artikel hier.

Vliegerplein en VN: Illegale uitbreiding en uitbating van luchthaven Deurne zonder geldige vergunning

We hebben het al even vermeld in mei tijdens onze tweede succesvolle actiewandeling aan de luchthaven van Deurne: het rommelt op juridisch vlak flink rond het dossier van de luchthaven van Deurne.

Na grondige voorbereiding en onderzoekswerk, heeft de kerngroep van het burgerplatform Vliegerplein een uitgebreid dossier opgebouwd betreffende ernstige overtredingen en wanbedrijven om en rond de luchthaven. Gepleegd door zowel de Vlaamse overheid als door de uitbater EGIS.

Vliegerplein gaat het daar natuurlijk niet bij laten!
Vandaag dagvaarden wij rechtstreeks voor de correctionele rechtbank te Antwerpen op 5 november 2019, 5 e kamer om 9 uur, bij monde van één van onze leden Verlenging Nooit vzw:

  •  de Vlaamse Overheid: Agentschap Wegen en Verkeer en het departement Mobiliteit en Openbare Werken, de beide leidende ambtenaren, hun bevoegde minister en de minister-president, als vertegenwoordiger van de regering,
  •  LOM Antwerpen NV, als eigenaar, en zijn gedelegeerd bestuurder, tevens leidend ambtenaar van het departement Mobiliteit en Openbare Werken,
  • LEM Antwerpen NV, als private uitbater,

om hen te horen veroordelen voor de aangeklaagde feiten, namelijk de illegale uitbreiding, de bouwovertredingen en illegale exploitatie zonder milieuvergunning van de luchthaven van Deurne, Antwerp International Airport. Wij vragen ook op straffe van dwangsommen om de landbouwzone te herstellen in de oorspronkelijke toestand, zoals trouwens opgelegd door de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar in haar bouwvergunning.

In bijgevoegd persbericht kan u hier meer over lezen. Diepgaand onderzoek van het volledig dossier toont overduidelijk aan dat de betrokken besturen van het Vlaams Gewest bewust de stedenbouwkundige vergunning voor de ondertunneling van de R11 niet hebben nageleefd, en de verlenging van de startbaan, de verharding van het openbaar domein en de aanleg van een RESA en een deel van de verlengede baanstrook hebben laten uitvoeren in agrarisch gebied.

Verlenging Nooit vzw
En alsof dat nog niet genoeg was, hebben we de voorbije week vastgesteld dat de uitbater LEM Antwerpen NV illegaal grondverzet uitvoerde op het luchthaventerrein, bedoeld om de landbouwzone verder illegaal op te hogen. Op deze wijze zou de uitbater mogelijks de restanten van de nog zichtbare delen van de illegale ophogingen en verhardingen bedekken en wegstoppen onder een laag “gezeefde” aarde, afkomstig van de uitgravingen voor de aanleg van de fietsostrade, die langs de spoorberm richting Antwerpen loopt.

Alweer hebben we klacht ingediend bij de gewestelijk stedenbouwkundig inspecteur. Vrijdag 6 september 2019 werd de stopzetting van deze werken bevolen mede op verzoek van de gemeente Borsbeek. De inspecteur deelde ons mee dat op 9 september 2019 hiervan een proces-verbaal werd opgemaakt.

Voor Vliegerplein en Verlenging Nooit vzw tonen deze zeer ernstige overtredingen van de betreffende wetgeving opnieuw aan dat het ganse dossier van de privatisering, incluis de onverantwoorde investerings- en exploitatiesubsidies 1 aan de private uitbater LEM Antwerpen NV (dochter van Franse multinational EGIS SA), het ontbreken van de goedkeuring van Europa en het decreet schendende geknoei 2 in verband met de inbreng van de luchthaven in LOM Antwerpen NV, een ernstig diepgaand en onafhankelijk onderzoek vragen op korte termijn.

Beste sympathisant, vandaag is alweer een cruciale dag. Met onze rechtstreekse dagvaarding voor de strafrechter willen we duidelijk maken dat we als burger niet dulden dat onze beleidsmakers de wetgeving met voeten treden. Zeker niet wanneer deze zelfde beleidsmakers ondertussen blijvende investerings- en exploitatiesteun geven aan de luchthaven ten voordele van een private uitbater.
Jullie steun aan het burgerplatform is ook van cruciaal belang.

Blijf ons volgen
op onze website: https://vliegerpleinburgerplatform.com
of op Facebook: https://www.facebook.com/Vliegerplein
Lees zeker ook ons manifest: https://manifestdeurneluchthaven.org
en onderteken het: https://manifestdeurneluchthaven.org/teken

Wil je onze juridische strijd steunen?
BE91 0689 0576 1876 van Vliegerplein met mededeling: vliegerplein jur
We danken jullie van harte.

Met strijdvaardige groeten, Het Vliegerplein team

6 Miljoen bomen in Vlaanderen!

AVAAZ start een dringende petitieactie voor meer bomen in Vlaanderen: geef ons 6 miljoen bomen. AVAAZ promoot wereldwijd activisme en richt zich bijvoorbeeld op klimaatverandering, dierenrechten, corruptie, armoede, politieke conflicten en oorlogen.

“Vorige week werd in Vlaanderen voor het eerst ‘code rood’ afgekondigd wegens de hitte. Zware hittegolven eisen slachtoffers, en om Vlamingen ertegen te beschermen, is er dringend meer groen nodig. Wij, burgers van Vlaanderen, roepen u met aandrang op om minimaal 6 miljoen nieuwe bomen te planten — een boom voor elke Vlaming; om het bestaande groen beter te beschermen; en de overige nodige maatregelen te treffen voor een groener en langdurig leefbaar Vlaanderen in de strijd tegen de opwarming van de aarde.”

Meer informatie:

Vorige week was het warm in Vlaanderen. Héél warm. En dat is helaas geen goed nieuws. Zware hittegolven veroorzaken meer slachtoffers dan het Belgische wegverkeer. Maar er is één simpele maatregel die verkoeling biedt en ons tijdens hittegolven kan beschermen: meer bomen en groen!

Volgens experts is er nood aan minstens zes miljoen nieuwe bomen in combinatie met een betere bescherming van het bestaande groenom de ecologische situatie rooskleuriger te maken en Vlaanderen leefbaar te houden. 

De voorzitters van de verkozen partijen onderhandelen momenteel over de volgende Vlaamse regering en zij kunnen meer groen een prioriteit maken in hun regeerakkoord! Ze zullen geen actie ondernemen tenzij wij hen NU het vuur aan de schenen leggen. Laten we hun onderhandelingstafel overspoelen met onze stemmen, zodat ze weten dat hun kiezers een groener Vlaanderen willen.

Teken deze dringende petitie en deel ze met iedereen.” Teken de petitie hier. Doen!

Kaas en wijn op zaterdagnamiddag 17 augustus 2019

Op zaterdag 17 augustus 2019 vanaf 14.00 u vindt de jaarlijkse kaas- en wijnnamiddag van de Verenigde Actiegroepen Tegen de Uitbreiding van het Vliegveld te Deurne (VATUV) plaats in de Hofstadestraat 87 te 2600 Berchem.

Gezellig en lekker samenzijn met ‘n drankje en ‘n hapje. De ideale gelegenheid om bij te praten, herinneringen op te halen en nieuwe plannen te smeden.

Praktisch
Datum: zaterdag 17 augustus 2019. Start om 14u00. Let op het aanvangsuur is vervroegd!

Plaats: Hofstadestraat 87, 2600 Berchem. Contact: Eric Soenen Telefoon 03 321 20 67 E-mail : eric.soenen@skynet.be.

Geef een seintje als je langskomt!

Van harte welkom!

Met vriendelijke VATUV-groeten!

En de overlast voor de omwonenden…

Een van de onderbelichte aspecten van de luchthaven van Deurne is de hinder en overlast die deze laatste altijd opnieuw veroorzaakt.  In mei kregen we deze melding door: “Om 6:36 worden we gewekt door luide knallen om de vogels van de startbaan te jagen. Enkele minuten later gehuil en gedaver van jetmotoren om dan helemaal wakker te worden. Wij hebben de indruk dat te vluchten vroeger en vroeger vertrekken.

Dat was vorige maand. In juni kregen twee gelijkaardige klachten binnen over draaiende motoren. “Vanaf deze ochtend worden wij geconfronteerd met een niet aflatende reeks geweerschoten afkomstig van de luchthaven. In het lijstje van mogelijke klachten vind je dit niet terug.
De mogelijke overlast van vogels is het directe gevolg van hun graslandbeheer, elke twee maand wordt het volledige plein ondergespoten met beer. Dit type overbemest grasland trekt kraaien, meeuwen en ganzen aan. Tot op heden blijft de luchthaven doof voor onze vraag om een eind te stellen aan het schieten en aan het opvoeren van drijfmest.”

We kunnen dit als Vatuv alleen maar beamen. De lawaai- en geurhinder zijn soms om de muren op te lopen. In plaats van geld te verkwanselen aan mooie praatjes, zou men beter iets doen voor het milieu en de omwonenden.

11 mei: 2de actiewandeling van Vliegerplein

Op zaterdag 11 mei 2019 van 10:00 – 12:00 u: 2de Actie Wandeling van het Burgerplatform Vliegerplein. Be there!

OPROEP TOT ACTIE: kom op zaterdag 11 mei naar de Vosstraat 1 in 2140 Antwerpen (dat is het plein aan de Gitschotellei en het Te Boelaarpark):

10u: Verzamelen

10u15: Vertrek van de ludieke wandeling door de Vosstraat richting omheining luchthaven

10u30: Een mensenketting vormen langsheen de omheining als symbolische bezetting

11u: Afsluiting van de actiewandeling met een toespraak aan de volkstuintjes

Lees de achtergrondinfo en alles over onze actie, op onze – op vrijdag 10 mei geupdate – website: https://vliegerpleinburgerplatform.com/

#Vliegerplein #Vliegerpleinburgerplatform #AntwerpAirport#LuchthavenDeurne

32 miljoen euro subsidies voor verlieslatende regionale luchthavens

Een ijzersterk persbericht van de Bond Beter Leefmilieu, WILOO Oostende en Burgerplatform Vliegerplein (Deurne). “Uit officiële cijfers blijkt dat de regionale luchthavens van Oostende en Deurne al jaren verlieslatend zijn. De jaarrekeningen 2015-2017 tonen dat tegenover een aeronautische omzet van 17 miljoen euro, subsidies van 32 miljoen euro staan. De subsidies bedragen dus het dubbele van de omzet. Bovendien zijn er aanwijzingen dat een en ander niet correct is verlopen in de uitvoering van het decreet van de Vlaamse regionale luchthavens, meer bepaald in het kader van de inbreng van het patrimonium van de beide luchthavens in de LOM’s van Oostende en Antwerpen. Bond Beter Leefmilieu, WILOO en Vliegerplein hebben hiervan aangifte gedaan bij de procureur-generaal bij het Hof van Beroep in Brussel met de vraag de financiële en juridische modaliteiten hiervan te onderzoeken.

Impact op klimaat en luchtkwaliteit

“De privatisering van die lokale luchthavens is aan het begin van deze regeerperiode op zo’n manier geregeld dat alle kostenposten bij de overheid gebleven zijn, en de mogelijke winstgevende posten naar het Franse luchtvaartbedrijf EGIS gingen. Er gaan dus nog steeds miljoenen belastinggeld naar de verlieslatende regionale luchthavens, en dat terwijl die een sterke negatieve impact hebben op de luchtkwaliteit en de klimaatverandering”, zegt Erik Grietens van Bond Beter Leefmilieu. 

Negatieve return

“De luchthaven van Oostende heeft, volgens het schattingsverslag dat bij de akte van kapitaalsverhoging van LOM Oostende-Brugge NV gevoegd werd, een waarde van 192.029.600 euro. Maar de vergoeding die het Franse bedrijf EGIS betaalt voor het uitbaten van de luchthaven, is slechts een fractie hiervan: in 2017 bedroeg deze 226.943 euro. Een opbrengst van 0,12% dus voor de eigenaar, de Vlaamse overheid: een cijfer waar geen enkele bedrijfsleider akkoord mee zou gaan. Tegelijk blijft de Vlaamse overheid alle grote kosten, zoals de overlaging van de startbaan, dragen. Dit betekent dat de return zelfs negatief wordt”, zegt Jacques Denecker van WILOO.

“In Antwerpen betaalt EGIS gemiddeld ongeveer 250.000 euro per jaar voor een volledig uitgeruste luchthaven van 188 ha. Dat is niet meer dan voor een winkel op de Meir. Voor de luchthaven van Deurne geeft het ter griffie neergelegde waarderingsverslag een waarde aan van 115.367.000 euro. Met een concessievergoeding van 236.563 euro in 2017 gaat het om een vergoeding van 0,205% op de gebruikte investering. Ook hier dient de concessiegever LOM Antwerpen NV bijkomend zelf zeer grote kosten te dragen”, zegt Piet Deroeck van Burgerplatform Vliegerplein.

Meester Johan Verstraeten deed namens de actiegroepen aangifte bij de procureur-generaal bij het Hof van Beroep in Brussel. “Er zijn aanwijzingen dat er mogelijk strafbare feiten gepleegd zijn in het kader van het besluit van de Vlaamse regering van 24.10.2014 over de kapitaalsverhoging van de LOM’s en de daaropvolgende notariële aktes”, zegt de advocaat.

Oplossing

“Het goede nieuws is dat de ongelukkige subsidieovereenkomst met EGIS in oktober 2019 afloopt. De nieuwe regering kan dus heel makkelijk de stekker uit de subsidiëring van de luchthavens trekken en de vrijgekomen miljoenen gebruiken voor klimaatmaatregelen”, besluit Erik Grietens van Bond Beter Leefmilieu.

Bond Beter Leefmilieu, WILOO en Burgerplatform Vliegerplein vragen dan ook dat de toekomstige regering de subsidieovereenkomsten niet vernieuwt, een uitdoofscenario voor de luchthaven van Deurne uitwerkt en voor de luchthaven van Oostende een reconversie plant naar een kleinere luchthaven met ingekorte banen die ‘s nachts gesloten is. 

Vliegerplein lanceert manifest over alternatieve toekomst luchthaven Deurne

Burgerplatform Vliegerplein publiceert vandaag, samen met studiebureau Endeavour, een wervend manifest over de afbouw van de luchthaven in Deurne en een alternatieve invulling van de 190 ha grote luchthavensite. Het manifest is mede ondertekend door verschillende prominente milieudeskundigen en experten ruimtelijke planning en stedenbouw (zie bijlage) en wordt vandaag verstuurd naar alle verkiesbare politici en beleidsmakers uit de grootstedelijke regio Antwerpen. Tegelijk gaat vanavond de nieuwe website manifestdeurneluchthaven.org online, waar wie wil dieper kan inzoomen, bijkomend feiten- en cijfermateriaal ter onderbouwing kan raadplegen en het manifest mede kan ondertekenen.

Achtergrond
De toekomst van de luchthaven in Deurne staat al een hele tijd ter discussie. Verschillende actiegroepen, experten, lokale politici en andere kritische stemmen stellen niet enkel de ligging van de luchthaven midden in een woonkern in vraag, maar ook de economische relevantie. Groeimogelijkheden zijn er niet en steeds meer stemmen pleiten voor een alternatieve toekomst voor deze plek, omdat die een buitengewoon potentieel heeft om aan de reële noden van de ruime stadsregio tegemoet te komen.

Vliegerplein en Endeavor staan alvast achter de slogan “doe Deurne dicht”. Maar wat zijn dan de alternatieven? Ons manifest reikt een aantal ideeën aan, maar zoomt eerst in op het actuele klimaatdebat rond luchtvaart en de wankele economische situatie in Deurne en gaat daarna dieper in op het strategische belang van de Deurnese site en de potenties van deze bijzondere plek als schakel tussen stad en buitengebied.

De toekomst van regionale luchtvaart
De discussie rond het voortbestaan van de luchthaven Deurne moet gekaderd worden in een breder debat rond de toekomst van de luchtvaart. In het verleden sprak luchtvaart tot de verbeelding en toonde een blik op de toekomst. In Antwerpen was het niet anders toen de vliegmeetings begin 20e eeuw vele mensen op de been brachten. Deze nostalgie leeft vandaag nog voort bij menig Antwerpenaar. Ondertussen is de kijk op luchtvaart, en zeker op regionale korte-afstandsvluchten, sterk geëvolueerd. Gaandeweg werd duidelijk dat deze vluchten een niet te onderschatten impact hebben op ons klimaat, terwijl dit totaal niet gereflecteerd wordt in de ticketprijs. Wil men komen tot een ‘level playing field’ dan moet dit redelijkerwijze leiden tot het belasten van de luchtvaart. We zijn niet blind voor de groei van ‘wereldburgers’ en begrijpen de nood aan mondiale mobiliteit. We stellen wel dat investeren in regionale luchtvaart geen zin heeft, gezien de mogelijkheden voor alternatieve en duurzamere mobiliteitsnetwerken. Een betaalbaar en performant treinnetwerk, zoals dat vandaag reeds bestaat tussen Brussel, Parijs en Londen, is de toekomst. In die zin is het onverantwoord dat de Eurostar niet zou stoppen in Antwerpen.

Deurne: een wankel economisch verhaal
Een debat over Deurne Airport kunnen we uiteraard niet losmaken van zijn economische context. Sinds 2014 wordt de luchthaven bestuurd onder een samenwerkingsvorm tussen een publieke en een private partij: het Franse Egis. Deze samenwerkingsvorm heeft in de aanloop geleid tot een groei van het aantal passagiers, voornamelijk via toeristische vluchten. Toch blijken vele lijnen niet rendabel, met een hele lijst van opgeheven vluchten tot gevolg. Ook de passagiersaantallen gaan ondertussen weer achteruit. De uitbating van de luchthaven is dan ook niet rendabel: Egis maakt tot nu toe, de substantiële overheidssubsidies buiten beschouwing gehouden, jaar na jaar verlies. Volgens economische wetmatigheid is de luchthaven van Deurne niet meer relevant. Bovendien blijft er de dreiging van een onderzoek door de Europese Commissie. Die moet beslissen of het Vlaamse belastinggeld, dat jaar na jaar geïnvesteerd wordt in de luchthaven, geen onrechtmatige staatssteun is. Ook wordt de “raison d’être” als zakenluchthaven steeds meer in vraag gesteld. Recente cijfers tonen aan dat het belang van zakenvluchten consequent afneemt. Samen met het verdwijnen van zijn gevestigde identiteit als zakenluchthaven, verdwijnt mede de fundering van het bestaan van de luchthaven van Deurne.

Tenslotte is er het aspect tewerkstelling. Volgens sommigen zou de luchthaven een motor voor tewerkstelling zijn. Een recent onderzoek naar de tewerkstellingscijfers van alle op de site gevestigde bedrijven toont echter aan dat op de luchthaven zelf vandaag minder dan 340 personen actief zijn, wat eerder marginaal is. In dit cijfer zitten dan nog een aantal niet-aeronautische bedrijven en de verschillende publieke functies (Belgocontrol, politie, douane, brandweer), die sowieso elders ingezet kunnen worden.

Een enorme ecologische potentie en een hefboom voor stadsontwikkeling
De luchthaven is gelegen op een belangrijk schakelpunt tussen de stad en de groene rand rond Antwerpen. Het is één van de laatste overgebleven open ruimtes die ingezet kan worden als deel van een stevige groene ruggengraat. Het is daarbij een troef dat deze plek van 190 hectare nog steeds in handen is van één enkele speler: de Vlaamse Overheid. Echter, wat een groene vinger lijkt te zijn op de kaart vormt vandaag een barrière in het landschap. De luchthavensite is nu een ontoegankelijke, omheinde plek die zijn omgeving de rug toekeert. Het zal in de toekomst van essentieel belang zijn om deze zone te vrijwaren en de zachte ruggengraat van de stad te beschermen. Verder is de site een poort naar de fortengordel van Antwerpen, die tot op vandaag nog onderondekt blijft. De site kan ook de zone worden waar we groene publieke ruimte willen creëren als tegengewicht tegen de grijze stadskern. De 20ste-eeuwse uitbreiding van de stad werd bepaald vanuit infrastructuur en gekenmerkt door wildgroei.

Het is hoog tijd voor een nieuw paradigma waarin de stad wordt bedacht vanuit bestaande blauwgroene netwerken. De luchthavensite kan een voorbeeldrol innemen in het 21ste-eeuwse stedenbouwkundig verdichtingsvraagstuk.

Een blik op de toekomst
Een aaneengesloten ruimte van deze schaal op een strategisch belangrijke plek is nog zelden te vinden in ons versnipperde Vlaamse landschap. Daarom moeten we nu al pro-actief de lijnen uitzetten voor een sterk concept, zodat de plek zichzelf kan wapenen tegen kapers van de open ruimte. In ons manifest onthullen we echter geen afgebakend ‘plan’, maar duiden we een aantal toekomstbeelden, als prikkel om in gesprek te gaan, om te doen dromen over wat de site zou kunnen betekenen voor stad en rand:

  • een groene vinger: de luchthaven biedt zich aan als nieuwe ‘groene vinger’ die de groene rand verbindt met de stad, via de toekomstige overkapte ring, over het huidige luchthaventerrein, recht naar Fort 3 en de achterliggende open ruimte. Zo wordt de luchthavensite een poort naar het landschap en een belangrijke ademruimte in de verstedelijkte rand rond Antwerpen. Een essentieel puzzelstuk om de verloren relatie tussen stad en achterliggend landschap te herstellen;
  • een plaats voor water: historische kaarten tonen aan hoe de site, die een natuurlijke terreindepressie vormt, in het verleden een belangrijke rol speelde in waterhuishouding en -buffering. Deze plek kan teruggeven worden aan het water voor wateropvang, waterbeleving en waterrecreatie;
  • een hommage aan het rijke luchtvaartverleden, gecombineerd met nieuwe publieke functies: de luchthaven, die sinds 1923 onderdeel is van de stedelijke agglomeratie, is een plaats met geschiedenis. De waardevolle elementen van het rijke luchtvaartverleden vragen dan ook om in de verf gezet te worden. Het modernistische luchthavengebouw behoort immiddels tot ons bouwkundig erfgoed. Het is een herkenbaar beeld dat de basis kan vormen om een nieuwe plek met aantrekkingskracht te creëren. Zo ontstaat er ruimte voor een nieuwe publieke functie naast het bestaande Stampe-Vertongen museum: een culturele plek of een multifunctionele hal. En waarom niet: een nieuw Panamarenko-museum. Het voorplein kan dan weer vorm krijgen als een hub voor de tram, bus en fiets;
  • een productieve plek: de site biedt een unieke kans om als productief landschap ingezet te worden. Als we durven dromen kan het bijvoorbeeld een plek zijn die ruimte creëert voor o.a. stedelijke voedselproductie met serres, velden en een lokale groetenmarkplaats. Er is ook ruimte voor een windmolenpark of zonneveld, dat groene energie levert aan de omwonenden. Een zelfonderhoudend landschap dat tegelijk ook een bron voor nieuwe tewerkstelling is;
  • een plaats voor experiment en innovatieve technologieën: de luchthaven was bij de aanvang een plek van creativiteit, innovatie en vakmanschap. Kan deze creatieve geest opnieuw leven ingeblazen worden door een plek te creëren voor experiment, duurzame technologieën, een incubator voor ambitieuze start-ups, of een plaats voor de ‘nieuwe generatie’ luchtvaart? Denk daarbij bijvoorbeeld aan een opleidingscentrum voor drones, maar ook aan de uitbouw van nieuwe hoogtechnologische vliegsimulatoren, waar de huidige leerling-piloten hun theoretische opleiding in optimale omstandigheden aan de grond kunnen uittesten. Dat alles natuurlijk met nieuwe perspectieven voor bijkomende tewerkstelling;
  • een ruimte voor burgerinitiatieven: een plek waar omwonenden en andere geïnteresseerden samen de ruimte kunnen toe-eigenen en betekenis geven. Waar ze naar het voorbeeld van het ‘commons’ idee zelf kunnen invullen welke ruimte een stad nodig heeft. Op een spontane manier. Uiteraard spreekt hierbij de voormalige luchthaven Tempelhof in Berlijn tot de verbeelding. De ideeën die we in het manifest aanreiken staan niet in steen gebeiteld, maar willen vooral inspireren, en zo veel mogelijk mensen enthousiasmeren om samen na te denken over wat een fantastische plek kan worden. Dit is een historische kans om het startschot te geven voor een ruim maatschappelijk debat rond de alternatieve toekomst van de luchthaven Deurne. Wij zullen dit dossier in de komende maanden actief op de politieke agenda blijven zetten. Op korte termijn zijn alvast afspraken gemaakt met de gemeenteraden van Boechout, Borsbeek en Mortsel.

Voor meer info:

Burgerplatform Vliegerplein Bureau Piet De Roeck,
woordvoerder, 0476 86 00 31
contact@vliegerplein.be
https://vliegerpleinburgerplatform.com
https://www.facebook.com/Vliegerplein

Bureau Endeavour (NDVR) Tim Devos, projectleider, 0478 25 62 12
tim@endeavours.eu
https://endeavours.eu/workwithendeavour
https://www.facebook.com/pg/EndeavourEurope