AuteurEric

Brussels Airlines moet groener…

Staatssteun voor het noodlijdende Brussels Airlines? In ruil voor wat? Een verbod op korte vluchten, kerosinetaks, etc. Welke klimaateisen kan ons land op tafel gooien in ruil voor de mogelijke steun aan Brussels Airlines?

De Standaard van maandag 11 mei 2020: “Bij de redding van Brussels Airlines moet er ‘een ecologisch traject voor de maatschappij worden uitgestippeld’, zei minister van ­Financiën Alexander De Croo (Open VLD) vorige week in de Kamer, zonder concreet te worden. Ons land is daarmee niet het enige dat de redding van zijn luchtvaartmaatschappijen wil koppelen aan strengere klimaatmaatregelen. (…)

Geen korte vluchten meer

Toch dreigt net dat te gebeuren, zeggen milieuorganisatie. Europese luchtvaartmaatschappijen hebben zich ondertussen verzekerd van bijna 13 miljard euro overheidssteun om de coronacrisis te overleven, blijkt uit data van Greenpeace, T&E en Carbon Market Watch. En over nog eens 17 miljard euro wordt er onderhandeld. Maar tot nog toe heeft alleen Frankrijk klimaatvoorwaarden aan zijn reddingspakket voor AirFrance gekoppeld.

De Franse luchtvaartmaatschappij, die 7 miljard euro kreeg van Parijs, moet volgens minister van Economie Bruno Le Maire ‘de meest milieuvriendelijke luchtvaartmaatschappij van de planeet’ worden. Ze moet haar CO2-uitstoot op (middel)langeafstandsvluchten tegen 2030 met 50 procent verminderen, voor binnenlandse vluchten is de deadline 2024. Het gaat niet om de totale uitstoot, maar de emissies per passagier per kilometer.

Korte vluchten, die vervangen kunnen worden door een treinrit van minder dan 2,5 uur, moeten ook worden afgebouwd. Alleen passagiers met een transfer mogen ze nog gebruiken. Ook in Duitsland en Oostenrijk, waar Lufthansa en dochter Austrian Airlines staatssteun vragen, willen groene politici hetzelfde doen. Maar in Berlijn noch Wenen is al een akkoord.

Nieuwe vloot

De Europese Commissie heeft haar regels voor staatssteun vrijdag nog aangescherpt. Maar klimaatvoorwaarden zijn niet verplicht. Wel moeten de bedrijven rapporteren hoe ze investeren op het gebied van ‘klimaat en digitalisering’.

Een mogelijke hefboom van de Belgische overheid, die 290 miljoen euro staatssteun voor Brussels Airlines overweegt, is de eis dat de Duitse moedergroep Lufthansa modernere en zuinigere vliegtuigen least aan haar Belgische dochter. Brussels Airlines vliegt vandaag met een relatief oude vloot. Nochtans is elk nieuw vliegtuigtype gemiddeld 15 tot 20 procent zuiniger en stiller dan zijn voorganger. Een bijkomend voordeel van zo’n eis, is dat Brussels Airlines ook meteen in de brandstofkosten snijdt en rendabeler uit de crisis kan komen.

‘Door oude vliegtuigen te lozen, heb je meteen impact’, zegt Andrew Murphy, luchtvaartspecialist van de Europese milieukoepel Transport & Environment (T&E). ‘Maar op langere termijn is dat niet genoeg. De maatschappijen moeten ook gedwongen worden om meer te investeren in alternatieve brandstoffen, zoals biobrandstof.’

Nieuwe belastingen

(…) Een taks op kerosine zou de belangrijkste prikkel zijn om maatschappijen en vliegtuigbouwers tot innovatie te dwingen en zuiniger te laten vliegen. Maar voor intercontinentale vluchten vergt zo’n belasting een aanpassing van het (internationale) Verdrag van Chicago. Toch verhindert dat de EU niet om vliegtuigbrandstof al binnen Europese vluchten te belasten – zoals ook de VS, Canada en Japan nu doen. België hoeft zelfs niet te wachten op Europa, zegt Murphy. ‘Zo’n belasting kan ook regionaal worden ingevoerd voor vluchten tussen enkele landen.’

Ook een taks op vliegtickets wordt bij voorkeur Europees ingevoerd – om een gelijk speelveld te verzekeren – het sluit niet uit dat België toch een initiatief neemt. Nu al heffen zeven EU-landen een taks op vliegtickets, Nederland en Frankrijk willen er werk van maken. (…)

Stuur bevoegd minister Alexander De Croo en de regionale minister-presidenten vandaag nog een e-mail om hen te vragen ons belastinggeld doordacht in te zetten en minstens te koppelen aan fiscale en sociale voorwaarden en aan klimaatdoelstellingen. Teken de petitie van Greenpeace!

Coronacrisis houdt toerisme een spiegel voor

Een mooi stukje uit de Nederlandse krant NRC van 9 april 2020. Stelling: ondanks de negatieve gevolgen voor de toerismebranche, biedt  de coronocrisis ook een kans op duurzamer toerisme, betoogt Bas Amelung namens een groep wetenschappers en docenten. 

“De toerismesector wordt keihard getroffen door de coronamaatregelen: hotels staan leeg, restaurants zijn gesloten en vliegtuigen staan droevig geparkeerd op de Aalsmeerbaan. Het toerisme is echter niet alleen slachtoffer van deze crisis, maar heeft zelf ook de snelle verspreiding van het virus over de wereld in de hand gewerkt. Zo brachten veel Nederlandse wintersporters de besmetting mee vanuit Tirol en veroorzaakten daarmee uitbraken in Nederland. Daarnaast had de in China ontstane epidemie zich zonder de luchtvaart nooit zo snel tot pandemie ontwikkeld.

Inmiddels woekert covid-19 al zo’n drie maanden en het heeft er alle schijn van dat de situatie niet voor de zomervakantie genormaliseerd zal zijn. Aan de ene kant is dit rampzalig voor de toeristische sector: ontslagen en faillissementen in de luchtvaart, horeca en de evenementensector lijken onvermijdelijk. Aan de andere kant biedt de huidige situatie een uitgelezen mogelijkheid om ons te bezinnen op ons reisgedrag. Want laten we eerlijk zijn: de snelle verspreiding van infectieziektes is slechts één van de negatieve gevolgen daarvan. 

De effecten op het klimaat zijn minstens zo verontrustend. Al lange tijd waarschuwen wetenschappers dat het toerisme een belangrijke bijdrage levert aan klimaatverandering, met name via het sterk groeiende vliegverkeer. Als we op de pre-corona voet doorgaan, zal de luchtvaart binnen enkele decennia zó veel CO2 uitstoten, dat de doelstellingen van Parijs onhaalbaar worden en een vele decennia durende klimaatcrisis onafwendbaar wordt.

Ook de lokale effecten zijn niet mis. (…)

Minder vliegen

Minder vliegen, of in elk geval niet méér, is dus om veel verschillende redenen een prima idee en wellicht zelfs een must. Maar betekent dat niet het eind van het toerisme? Nee, absoluut niet. In de beeldvorming staat vakantie voor velen weliswaar gelijk aan vliegen, maar in feite gaan veel meer mensen met de auto op vakantie dan met het vliegtuig. Ook wijst de wetenschap ons erop dat verre reizen mensen niet gelukkiger maken dan reizen in onze nabije omgeving. 

Mensen maken soms verre reizen omdat hun vrienden verre reizen maken en zij letterlijk en figuurlijk niet achter willen blijven. Ook vertellen we onszelf regelmatig dat we het verdienen er even tussenuit te gaan. Maar moet dat per se een weekendje New York zijn? Ook veel dichter bij huis kan het prima toeven zijn; daar komen we nu weer achter. We zwoegen (en genieten) de laatste weken massaal in onze tuintjes, hebben veel tijd voor familie, en kijken wat meer naar elkaar om.

Proefdraaien

Zo heeft de coronacrisis, ondanks alle ellende, ook positieve effecten en kunnen we proefdraaien voor een toekomst waarin we minder zullen kunnen vliegen. Nu de vliegtuigen aan de grond staan en velen van ons huiverig zijn om een vliegvakantie te boeken, ontkomen we er niet aan onze plannen bij te stellen. En waarom zou dat geen succes worden? Nu al is er een grote vraag naar vakantiehuisjes in het oosten van het land van mensen die de benauwing van de corona-crisis in de Randstad willen ontvluchten. 

Een vakantie in eigen land of in de buurlanden zal deze zomer, als de crisis tegen die tijd voorbij is, ongetwijfeld ongekend populair worden. Als dat bevalt en de verandering beklijft, kunnen we grote stappen zetten in de transitie naar een duurzamere vorm van toerisme, met net zoveel klanten voor hotels, restaurants en attracties, maar van veel minder ver weg.

De overheid kan die transitie steunen door vliegen te ontmoedigen en alternatieven te stimuleren. Behandel de luchtvaart eindelijk als een normale sector die accijns op brandstof betaalt, btw afdraagt en zijn eigen uitstoot reduceert in plaats van zich achter (doorgaans ineffectieve) CO2-compensatie te verschuilen. Accepteer dat uitbreiding van Schiphol simpelweg niet past bij de klimaatopgave en zet een streep door vliegveld Lelystad.

Net als de klimaatcrisis leek de corona-epidemie lange tijd een ver-van-ons-bedshow. De volle omvang van de ramp drong eigenlijk pas tot ons door toen het al te laat was. We betalen nu leergeld: voorkomen is beter dan genezen. Laten we het met het klimaat beter doen. Begin bij uw vakantie. ” Mooi toch?!

Bas Amelung, universitair docent, Wageningen University, Edward Huijbens, hoogleraar, Machiel Lamers, universitair hoofddocent, Arjaan Pellis, docent (allen Wageningen University), Ondrej Mitas, docent, Paul Peeters, lector (beiden Breda University of Applied Sciences). Alle auteurs zijn betrokken bij de BSc Tourism opleiding van Wageningen University en Breda University of Applied Sciences.

 

Meer passagiers voor Deurne…

Het vliegveld van Deurne heeft de afgelopen maand weerom meer groei opgetekend. Er werden 18.827 passagiers vervoerd, een stijging van wel 22,20 % tegenover februari vorig jaar. Gazet van Antwerpen van dinsdag 3 maart 2020: “De stijging is vooral te danken aan de succesvolle zakenvluchten naar Londen City met de nieuwe, Belgische maatschappij Air Antwerp, die uitsluitend opereert vanuit de luchthaven van Antwerpen”, luidt de verklaring. “Daarnaast konden we profiteren van het positieve effect van de krokusvakantie. De Belg houdt vast aan een break in die periode en daarom bleven de vluchten van Tui Fly het erg goed doen.”

“Eén van de uitschieters in dit verhaal is de Oostenrijkse winterbestemming Innsbruck. Voor vele sportievelingen blijft deze topbestemming dan ook erg gegeerd”, zo valt te lezen in het persbericht.”

Wat het persbericht van de luchthaven en de krant vergeten te vermelden is dat er in 2018 18.404 passagiers vervoerd werden, amper minder dan dit jaar… Niemand die er op let…

De frut heeft ook minder goed nieuws te melden: “De groei zou nog groter geweest zijn als enkele voorjaarsstormen niet hadden gezorgd voor uitwijkingen en annulaties. “Voor de komende maanden blijven we voorzichtig. Het coronavirus heeft immers een impact op het passagiersvervoer. Zo merkt de sector op dat er een algemene daling is van de vraag naar het aantal tickets binnen Europa”, klinkt het nog.”

Zo heb je natuurlijk altijd gelijk. Dat een extra toeristische luchthaven geen zin meer heeft in 2020, dat wil men niet geweten hebben. Bovendien is het een vervuilend bedrijf dat handenvol geld krijgt en amper belastingen betaald. TUI dankt u.

Shell, NAM, Schiphol en andere bedrijven financierden negen jaar een klimaatscepticus

Nederlandse multinationals betaalden tussen 1989 en 1998 meer dan een miljoen gulden aan de prominente klimaatscepticus Frits Böttcher (1915-2008). Het expliciete doel: twijfel zaaien over klimaatverandering en de rol van de mens daarin. Dat onthult Follow The Money

Welingelichte Kringen van 22 februari 2020: “Met het geld zet Böttcher een internationaal netwerk van klimaatsceptici op. Ook produceert hij meerdere rapporten, boeken en opinie-artikelen. Daarin schrijft hij bijvoorbeeld dat het broeikaseffect niet bestaat, en dat CO2 niet gevaarlijk, maar juist ‘goed voor planten’ is. Het zijn argumenten die nog steeds rondzingen, bijvoorbeeld bij Forum voor Democratie

Onder de bedrijven die meebetaalden zitten de NAM, Gasunie, Texaco, de Vereniging van Nederlandse Aardolieproducenten (VNA), Schiphol en de Duitse chemiereus Bayer. 

De hele lijst: AkzoNobel, Amoco, ANWB, Bayer, Bovag, DSM, Fluor Daniel, Foundation BBMB, Gasunie, Hoogovens/Tata Steel, IISI, ING, KLM, Lions Club, Mabanaft, NAM, Pakhoed (Vopak) Schiphol, SEP, Shell, Texaco, ThyssenKrupp en VNA.  

Een deel van de bedrijven en organisaties erkent tegenover FTM betaald te hebben.” Leuk is anders…

Boeing 737 Max: ontworpen door clowns, onder toezicht van apen

Boeing, bouwer van het meest verkochte vliegtuig aller tijden, de 737, was aan het nadenken over een opvolger. De concurrentie van Airbus liet zich voelen. De onderneming moest reageren en liefst nog zo snel mogelijk… Maar het draaide anders uit…

Nu.nl van 10 januari 2019: “In sommige berichten zijn medewerkers bijzonder kritisch op het ontwerp van de 737 MAX-toestellen: “Het toestel is ontworpen door clowns, onder toezicht van apen.”

Een medewerker plaatste die kritische noot in 2017 bij de vluchtcomputer van de 737 MAX. Andere berichten tonen aan dat Boeing simulatortrainingen voor het 737 MAX-toestel probeerde te voorkomen. “We hebben daarvoor ondersteuning nodig van hogere posities”, citeert The Guardian.(…)

Boeing-toestellen staan sinds maart vorig jaar aan de grond na twee fatale ongelukken met het 737 MAX-toestel, waar in totaal 346 mensen bij omkwamen. Beide crashes werden veroorzaakt door problemen met het stuursysteem. De productie van de 737 MAX ligt tijdelijk stil.

Acht maanden voor de eerste crash zouden medewerkers al onderling naar elkaar hebben geappt dat zij hun eigen familie niet op een getest 737 MAX-toestel zouden zetten, schrijft Reuters.

Amerikaans Congreslid Peter DeFazio, tevens voorzitter van een commissie die onderzoek doet naar het toestel, vindt het “alarmerende meldingen” van een “schokkend beeld” achter de schermen bij Boeing. Volgens DeFazio wordt de vliegtuigbouwer afgeschilderd als een organisatie die “tot alles in staat is” om controles van toezichthouders te ontwijken, terwijl de eigen medewerkers alarm sloegen.” 

“Het is prachtig! De spanwijdte is formidabel!”

Nee, we verzinnen dit niét. De titel is van ons lokaal televisiestation ATV. En ATV is nooit te beroerd om de luchthaven “positief” in de kijker te zetten…

Waarover gaat het? We laten de journalisten van de Antwerpse televisie aan het woord: “Een hoogdag voor vliegtuigspotters, dat was het vandaag op de luchthaven van Deurne. Want vanmiddag landde daar onverwacht een Boeing 737, een toestel met plek voor zo’n 150 passagiers.

En dat zie je daar zelden of nooit. Iedereen met een passie voor vliegtuigen trok dus halsoverkop naar Deurne, om dat op de gevoelige plaat vast te leggen.” Tot zover de newspeak.

De voorstanders willen grotere vliegtuigen op de luchthaven van Deurne, zoals de Boeing 737-700. Een langere startbaan zou wenselijk zijn. Deurne moet ook een tweede Charleroi worden…

Men zou voor minder cynisch worden…

Klimaattop Madrid start morgen

Vanuit de hele wereld reizen dit weekend mensen naar Madrid voor de mondiale klimaattop. Maandag 2 december start een nieuwe klimaattop in Madrid. Op de top moeten de laatste afspraken worden gemaakt over de uitwerking van het Klimaatakkoord van Parijs, dat op 1 januari formeel van kracht wordt.

NOS van zondag 1 december 2019: “Onze oorlog tegen de natuur moet stoppen, en we weten dat het kan”, zegt VN-chef Antonio Guterres aan de vooravond van de top. Hij stelt dat in veel landen de politieke wil ontbreekt om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

Afgevaardigden van bijna 200 landen onderhandelen in de Spaanse hoofdstad vooral over regels die het Klimaatakkoord goed moeten laten werken. Daarmee wordt het handboek (rulebook) afgerond, waarvoor op de top vorig jaar in Polen al grote stappen werden gezet. In dit handboek met regels staat bijvoorbeeld hoe landen moeten rapporteren over broeikasgassen en hoe dat te controleren valt.

Ook gaat het nog over de vraag of oude CO2-rechten uit het Kyoto-protocol mogen worden ‘meegenomen’ naar de nieuwe periode onder ‘Parijs’. En over hoe misbruik en ondermijning van het akkoord moeten worden voorkomen.

Wat formeel niet op de agenda staat, maar waarover toch gesproken zal worden, is de vraag of er niet meer haast nodig is en of er niet meer moet worden gedaan. De zorgen over de opwarming van de aarde zijn alleen maar toegenomen na het verschijnen van meerdere VN-klimaatrapporten dit jaar. Deze week werd bekend dat de kloof tussen de Parijse klimaatdoelen en de wereldwijde uitstoot niet kleiner wordt. De uitstoot stijgt nog altijd, maar zou juist elk jaar moeten dalen.

Angst voor klimaatverandering

Europese burgers maken zich inmiddels meer zorgen over het klimaat dan over terrorisme, werkloosheid of migratie, blijkt uit recent onderzoek van de Europese Investeringsbank. Bijna de helft van de 30.000 ondervraagden gaf aan banger te zijn voor klimaatverandering dan voor het verliezen van zijn baan of een terroristische aanslag. Voor het onderzoek werden mensen in dertig landen ondervraagd, inclusief de VS en China.

Die zorgen werden gisteren onderstreept door de VN en door de Spaanse organisatoren van de top. “We moeten meer doen in minder tijd”, zei de Spaanse minister van Milieu, Teresa Ribera. VN-klimaatchef Patricia Espinosa zei dat er nog tijd is om de klimaatcrisis te bezweren, maar dat er dan nu wel beslissingen moeten worden genomen. (…)

De discussie over vliegreizen kreeg dit jaar een extra dimensie doordat de Zweedse Greta Thunberg principieel weigert om te vliegen. Ze ging met een boot naar New York, voor een klimaatbijeenkomst in september. Daarna wilde ze doorreizen naar Chili. Nu de locatie Madrid geworden is, is ze een paar weken geleden weer op een zeilboot gestapt. Naar verwachting zal ze over een paar dagen in Portugal aan land gaan, en daarna doorreizen met de trein.”

Burgertop over de luchtvaart vraagt reële prijzen voor vliegen

Op de eerste nationale burgertop over de luchtvaart zaterdag in Wijk aan Zee (Nederland) hebben de deelnemers vooral gepleit voor een eerlijker financiering. Vliegen moet kunnen, maar de prijzen fairder worden.

Trouw van 17 november 2019: “Vliegen moet mogelijk blijven, maar de sector zou geen belastingvoordelen meer mogen hebben. Met accijns op kerosine, btw op tickets en een milieubelasting voor ‘veelreizigers’ moet de prijs van vliegen omhoog. Daarmee wordt een vakantie- of zakenreis niet onnodig duur, maar ontstaan reële prijzen voor een nog steeds vervuilend product, aldus de deelnemers.

Na een aantal experimenten met lokale en regionale burgertoppen, namen zaterdag honderd geselecteerde burgers deel aan de eerste nationale top, die meteen over een heikel onderwerp ging. Hoewel doorgaans politici, juristen en technocraten aan het woord komen als het over de luchtvaart gaat, zijn burgers met verschillende achtergronden er beter in om naar een aanvaardbaar compromis toe te werken, vinden de organisatoren.

Volgens initiatiefnemer Bert Blase, burgemeester van Heerhugowaard, zijn juist ingewikkelde onderwerpen bij uitstek geschikt voor een burgertop. “Burgers laten vanuit hun eigen invalshoek juist zien wat er wél mogelijk is.”

Daarom zaten aan tafel geen bekende Nederlanders, maar gewone burgers met verschillende achtergronden. Zowel de mensen die last hebben van de luchtvaart, zoals omwonenden, waren vertegenwoordigd, maar ook zij die er van leven, zoals een purser en een gezagvoerder van de KLM. (…)

KLM-purser Jürgen Nagelkerke, een van de initiatiefnemers van een luchtvaartplatform voor behoud van banen, stelde tijdens deze burgertop een soort ‘minimumverkoopprijzen’ voor, een bodemprijs waaronder niet verkocht mag worden. Dat is volgens hem niet leuk voor Europese prijsvechters, maar wél goed voor het Schipholnetwerk. (…)

Commissie van wijze vrouwen en mannen
Job Cohen, oud-minister en -burgemeester van Amsterdam, kwam in de loop van de top ook luisteren naar de conclusies. Hij is gevraagd om een commissie van wijze vrouwen en mannen te leiden die de minister van Infrastructuur half 2020 gaat adviseren over mogelijke nieuwe vormen van inspraak en regie over de complexe luchtvaartproblematiek.

In februari wordt een tweede nationale burgertop georganiseerd in Oost-Nederland, over het nog te openen Lelystad Airport.” In Vlaanderenland zal een burgertop wel niet morgen zijn vrezen we…

Groen en Vliegplein hebben vragen bij Europese steun

Het nieuws dat de Europese Commissie de overheidssteun aan het vliegveld van Deurne goedkeurt, wekt verbazing en ongeloof bij Vliegerplein en bij Groen. Het Laatste Nieuws van 14 november 2019: “Ze fronsen de wenkbrauwen bij de opgegeven cijfers. “We willen eerst de motivatie en de volledige tekst zien voor we een definitief standpunt innemen”, zegt Piet De Roeck (Vliegerplein).

Europa ziet geen graten in de 8,96 miljoen euro overheidssteun voor de modernisering van de veiligheidsinfrastructuur en de 1,7 miljoen euro die privé-uitbater Egis sinds 2014 toegeschoven kreeg. (…)

Juiste cijfers?
Piet De Roeck (Vliegerplein) is sceptisch. Zijn actiegroep wil de uiteindelijke sluiting van de luchthaven. “De opgesomde miljoenen kloppen volgens ons niet. Daarom wil ik de volledige tekst zien. Is dit misschien een deelbeslissing? Zijn de juiste cijfers aan Europa bezorgd? Men spreekt over 1,7 miljoen euro voor Egis. Terwijl er volgens onze bevindingen eerder iets van 20 miljoen euro steun is gegeven.”

Imade Annouri, Vlaams parlementslid voor Groen, reageert kort. “Ik heb vrijdag een gesprek met ons Europees parlementslid Petra De Sutter. Laat me dit zeggen: ik ben verbaasd. De cijfers zijn onduidelijk. Europa lijkt ook in te gaan tegen zijn eigen regels. Daar hou ik het voorlopig bij.”

Negen Europese landen willen CO2-taks voor luchtvaart

Ons land en acht andere Europese lidstaten hebben de nieuwe Europese Commissie van Ursula von der Leyen vandaag opgeroepen om de CO2-uitstoot door de luchtvaartsector meer te belasten.

Trouw van donderdag 7 november 2019: “Vergeleken met andere transportmiddelen is de luchtvaart onvoldoende belast. De sector is vrijgesteld van accijnzen, er wordt geen btw geheven op internationale vluchten, er is geen gecoördineerde belasting op tickets en economische instrumenten om de uitstoot van broeikasgassen te beperken in de luchtvaartsector kunnen versterkt worden”, stellen de ministers van financiën van Duitsland, Frankrijk, Zweden, Italië, België, Luxemburg, Denemarken en Bulgarije samen met Nederland. Het kabinet spant zich al maanden in om de kwestie op de Europese agenda te krijgen.

De negen lidstaten laten in het midden hoe de luchtvaart moet worden belast, bijvoorbeeld via een toeslag op een ticket of via een kerosinetaks. Maar het principe moet zijn dat de vervuiler betaalt voor de gevolgen van de wereldwijde CO2-uitstoot, geluidsoverlast en luchtvervuiling door de luchtvaart.

De krant heeft ook nog een artikel waarin duidelijk gemaakt wordt dat vliegtaks geen nadelige invloed heeft de werkgelegenheid en economie. Lezen maar!