AuteurDanny

Deurne: toeristische vluchten niet te verantwoorden

Air Antwerp vliegt vanaf deze week opnieuw vanop Deurne naar Londen City Airport. De zakenvluchten zijn terug opgestart, maar door COVID 19 zijn er zeker tot 6 oktober geen toeristische vluchten meer. Volgens transporteconoom Wouter Dewulf (Universiteit Antwerpen) horen die toeristische vluchten sowieso niet thuis op de Antwerpse luchhaven. “Ze zijn maatschappelijk niet te verantwoorden”, zegt hij.

Het Nieuwsblad van 16 september 2020: “De zakenvluchten zijn dus terug een klein beetje op gang gekomen, maar sinds de federale overheid bijna heel Spanje tot rode zone heeft uitgeroepen, heeft TUI Fly zijn toeristische vluchten vanop Deurne tot minstens 6 oktober gestaakt. Volgens Wouter Dewulf, transporteconoom van Universiteit Antwerpen, kunnen die toeristische vluchten op lange termijn sowieso beter worden afgeschaft. “Vanuit een maatschappelijke kosten-batenanalyse is het niet verantwoord om in Deurne toeristische reizen toe te laten”, zegt Wouter Dewulf. “Het is absurd dat Deurne de luchthaven van Zaventem concurrentie aandoet, omdat het er op een steenworp vandaan ligt. Bovendien ligt de luchthaven dicht bij de stad, waardoor er in Deurne veel lawaaihinder voor bewoners is. Voor de luchthaven van Oostende ligt dat anders, omdat die verder van de stad ligt en ook de afstand tot Zaventem groter is.”

Er is nochtans een markt voor toeristische vluchten vanop Deurne. De luchthaven haalde in 2019 een recordaantal van 306.330 passagiers. “Maar als bestemmingen zoals Málaga en Alicante in Deurne niet meer zouden worden aangeboden, nemen reizigers gewoon het vliegtuig in Zaventem”, zegt Dewulf. “Het grote probleem is het gebrek aan een coherent luchtvaartbeleid in België. De luchthaven van Zaventem is een federale bevoegdheid, terwijl Deurne onder de Vlaamse bevoegdheid valt en Charleroi onder de Waalse. De regio’s doen nu vooral wat goed is voor hun luchthaven, en houden geen rekening met wat goed is voor België. Er moet veel meer coördinatie tussen de regeringen komen”, zegt Dewulf.

De econoom benadrukt dat zakenvluchten vanop Deurne, zoals naar Londen, wel nodig zijn. “Het is wetenschappelijk bewezen dat een zakenluchthaven meer geld naar een stad brengt, omdat het de bereikbaarheid van een stad vergroot. Dat trekt zakenmensen aan. Maar toeristische vluchten zijn niet te verantwoorden”, zegt hij. (…)” Zo hoort u het eens van een ander… Ooit werd Deurne gezien als een zakenluchthaven… maar dat is al lang geleden…

26 miljard euro naar luchtvaart Europa

Europese regeringen hebben tot nu toe niet minder dan 26,6 miljard euro aan subsidies en leningen verstrekt aan luchtvaartmaatschappijen om de pandemie te overkomen. De Britse bank HSBC heeft dit uitgerekend. En de hulpstroom is nog lang niet afgelopen, met nog vele miljarden op komst…

Zakenreis van 11 september 2020: “De 26,6 miljard komt neer op bijna de helft van de beurswaarde van alle airlines in Europa samen per december 2019. HSBC leidt uit de hulp af hoe regeringen en de luchtvaart elkaar hebben gevonden. “Wij zien nu hoeveel waarde regeringen hechten aan de connectiviteit van airlines op het moment dat het voortbestaan van de bedrijven in gevaar is,” schrijft de bank in een rapport.

Daar staat omgekeerd tegenover dat veel luchtvaartmaatschappijen dankbaarheid tonen richting de regeringen in het land van vestiging. Want in een markteconomie is het niet vanzelfsprekend dat de staat subsidie en zachte leningen verstrekt.

Kritiek op de Golf verstomd
Door de coronacrisis is ook de kritiek verstomd van Westerse maatschappijen, waaronder Air France-KLM, Lufthansa en de drie grote Amerikaanse carrier, op hun branchegenoten in de Golf, die zij er de afgelopen jaren van betichtten veel staatssteun te ontvangen. De meeste Europese airlines waren er nu zonder hulp van hun overheden al niet meer geweest.

(…) Voorheen was het beleid gericht op concurrentie tussen maatschappijen, met de Europese Commissie als strenge toezichthouder. Nu streven de afzonderlijke regeringen en ook ‘Brussel’ vooral stabiliteit na van de infrastructuur en het netwerk.

HSBC wijst er in dit verband op de grote luchtvaartgroepen Air France-KLM, Lufthansa en IAG (alleen Iberia en Vueling; BA en Aer Lingus niet) in hun eigen land wel steun ontvangen, terwijl de kleine carriers daar geen hulp krijgen.”

Greenpeace Nederland is hierover niet mals: “Het kabinet zegt 3,4 miljard staatssteun toe aan grote vervuiler KLM, zonder klimaatvoorwaarden. Op deze manier kan KLM op de oude voet door blijven vervuilen. Veel mensen en bedrijven zijn hard bezig om noodzakelijke verduurzaming door te voeren, maar KLM wordt de hand boven het hoofd gehouden. Het steunpakket voor KLM in deze vorm moet van tafel. Doet de overheid dat niet deze maand, dan stappen we naar de rechter.”

 

Privéjetmaatschappij ASL breidt uit …

Het Limburgse privéjetbedrijf ASL Group ziet door de coronacrisis een sterke toename naar privévluchten. Om hieraan te kunnen voldoen, breidt het bedrijf zijn vloot uit met nog eens acht toestellen. Daardoor groeit de vloot tot meer dan 40 vliegtuigen. De Tijd van maandag 7 september 2020: “Volgens een persbericht merkte het bedrijf de voorbije maanden een toenemende vraag naar chartervluchten en naar de aankoop en het beheer van privéjets omdat het coronavirus een zware impact heeft op het aanbod van de traditionele passagiersluchtvaartmaatschappijen.

(…) Het luchtvaartbedrijf – dat actief is vanuit negen luchthavens in België en Nederland – voelt de impact van de epidemie ook stevig. Nadat de firma in maart nog veel werk had dankzij mensen die op de valreep naar huis wilden terugkeren, viel het vliegverkeer grotendeels stil. Ook rijke particulieren en zakenreizigers hadden geen nood aan eigen transport.

Code rood
Sinds september, traditioneel een drukke maand, valt de vraag naar privévluchten weer terug. ‘Er zijn veel reisbeperkingen’, zegt Bodson. ‘Frankrijk en Spanje zijn dicht. We hebben veel annulaties gehad, ook voor vluchten naar het Verenigd Koninkrijk. Over heel 2020 zullen we 20 procent onder het niveau van 2019 duiken.’

De lijnvlucht voor privéjets die Bodson deze zomer elke week inlegde van Brussel naar Ibiza, bleek een groot succes. ‘Die vluchten zaten altijd vol.’ Volgende zomer wil ASL het concept uitbreiden naar Marbella. Op langere termijn ziet Bodson, die ASL Group eind jaren 90 oprichtte, de interesse voor trips met privéjets groeien.

Code rood voor Spanje…

Vanaf vrijdag kleurt Spanje volledig rood. Touroperator TUI gaat vanaf vandaag tot volgende week donderdag 10 september zowat 2.000 Belgische toeristen uit alle regio’s in Spanje, behalve Tenerife, repatriëren. Vanuit Deurne vliegt TUI oa naar Alicante, Malaga, Ibiza, Murcia en Palma de Mallorca.

De Tijd van donderdag 3 september 2020: “Meerdere Spaanse autonome regio’s en provincies waren al rood ingekleurd, maar dat wordt fors uitgebreid. Wie van waar ook uit Spanje terugkeert, met uitzondering van Tenerife, moet dus onmiddellijk in quarantaine gaan en moet zich laten testen op Covid-19. (…) De touroperators stoppen de facto met het organiseren van nieuwe reizen naar Spanje. Ze willen geen aansprakelijkheid als iemand ernstig ziek wordt. De komende dagen sturen ze vliegtuigen om vakantiegangers al dan niet vervroegd terug te brengen. Dat kost hen nog eens handenvol geld.

‘We hebben 1.985 klanten met een pakketreis en 4.650 mensen met een vliegtuigticket in Spanje’, zegt Piet Demeyere, woordvoerder van de reisorganisatie TUI Belgium. Tot 9 september laat TUI Belgium vliegtuigen leeg vertrekken om mensen terug te laten keren. Daarna is het wachten tot na 22 september. Alleen naar Malaga en Alicante wil TUI nog enkele vluchten organiseren voor mensen die een essentiële verplaatsing moeten maken. ‘Uw gras van uw tweede verblijf afrijden is geen essentiële verplaatsing’, zegt Demeyere. Wie nog moet vertrekken kan annuleren of herboeken.”

Begin juli toen de uittocht van de Belgische toeristen nog maar was begonnen, kwamen al de eerste alarmerende berichten uit Spanje. Het advies van viroloog Marc Van Ranst was toen: “Reis liever niet. Je vermijdt problemen.” Dat blijkt helaas maar al te waar te zijn…

Luchthaven Deurne: moeizaam “herstel”…

De coronacrisis is slecht nieuws voor het toerisme en de luchtvaartsector. Ook grote én kleine luchthavens hebben minder trafiek. Niet dat de omwonenden klagen… Vorige maand had het vliegveld van Deurne kwamen 12.415 passagiers over de vloer. Dat is 10,6 procent meer dan in juli, maar nog steeds 62,8 procent slechter dan augustus vorig jaar. Gazet van Antwerpen van 2 september 2020: “De tweede reeks coronabesmettingen en het uitroepen van enkele bestemmingen van TUI fly tot rode zones, vertraagden het herstel.

De luchthaven van Antwerpen deed in augustus al licht beter dan in juli, maar de heropflakkering van het virus blokkeerde groter herstel. TUI fly startte begin juli met een beperkt zomerprogramma, maar enkele bestemmingen werden verboden terrein voor Belgen. De luchtvaartmaatschappij annuleerde vluchten naar Ibiza, Palma en Split daarom tot en met 22 september. In de laatste week van augustus zette TUI enkele lege toestellen in om reizigers te repatriëren die nog op vakantie waren op deze bestemmingen.

Eerder besliste Air Antwerp al om de heropstart verder uit te stellen. Vanaf 14 september zou de maatschappij opnieuw vier keer per week van en naar Londen vliegen.” Uit het persbericht van de Antwerpse luchthaven: “We verwachten dat het verdere herstel even moeizaam zal blijven verlopen en erg afhankelijk zal zijn van het reisgedrag van mensen alsook van de evolutie van COVID-19.” De realiteitszin lijkt toe te nemen…

Air Antwerp stelt heropstart een paar weken uit

Luchtvaartmaatschappij Air Antwerp zal ten vroegste op 14 september haar vluchten tussen Antwerpen en Londen hernemen. Eerder dacht men op 1 september terug te kunnen opstarten.

Begin juni was al duidelijk dat de maatschappij geen enkele vlucht zou uitvoeren tijdens de zomermaanden juli en augustus. Gazet van Antwerpen van 25 augustus 2020: “De verbinding tussen Antwerpen en London City wordt in de eerste plaats gebruikt door zakenmensen, dus de vraag is in de zomervakantie altijd lager. Bovendien geldt er nog steeds een verplichte zelfquarantaine voor mensen die vanuit België naar Groot-Brittannië reizen.

Ook in de eerste twee weken van september zullen er geen vluchten zijn, staat te lezen op de website van Air Antwerp. Ten vroegste 14 september zullen opnieuw twee retourvluchten per weekdag en één op zondag plaatsvinden. De middagvluchten zijn voor onbepaalde duur uitgesteld.”

Eindhoven Luchthaven stopt met late vluchten

Ze zullen in Oostende jaloers zijn: Eindhoven stopt met late vluchten. Geen enkele regionale luchthaven zou nachtvluchten mogen organiseren. Eindhovens Dagblad van 18 augustus 2020: “Het hing al een tijdje in de lucht, maar nu is het dan definitief: vanaf komende oktober mogen er na elf uur ‘s avonds geen vliegtuiglandingen meer ingepland zijn op Eindhoven Airport. Minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) van Infrastructuur schrijft dat aan het Eindhovense stadsbestuur.

Het schrappen van deze late vluchten was een van de afspraken die gemaakt zijn in de zogenoemde proefcasus Eindhoven Airport, het overleg tussen overheid, luchthaven en omwonenden over de toekomst van Eindhoven Airport. Met de brief van de minister wordt die nu ook geëffectueerd.”

Er is een maar… “Kanttekening daarbij op de eerste plaats is wel dat sinds het uitbreken van de coronacrisis het aantal vluchten van en naar de Eindhovense luchthaven is gekelderd en de noodzaak van late landingen vrijwel is verdwenen. Tweede kanttekening is dat deze afspraak wel de mogelijkheid open laat voor late landingen van vliegtuigen die voor elf uur ‘s avonds zouden arriveren maar die enigszins vertraagd zijn.

(…) Behalve door het inperken van de late vluchten moet dat ook gebeuren door het vernieuwen van zestig procent van de vliegtuigvloot op Eindhoven Airport. Dat moet leiden tot een geluidsreductie van dertig procent. Verdere afname van de geluidsoverlast biedt te zijner tijd ruimte om het aantal vluchten wat uit te breiden.

Het overleg over de uitvoering van die afspraken en alle andere zaken die met het vliegveld te maken hebben, gebeurt straks aan de vergadertafel van het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO). Eerder al werd bekend dat Van Geel voorzitter wordt van dat overleg.”

Ryanair schrapt 20% van de vluchten komende maanden

In september en oktober schrapt de Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair opnieuw vluchten. Zo’n 20% van het totale aanbod verdwijnt. Reden: de ticketverkoop valt dik tegen.

Sinds begin augustus vliegt Ryanair maar op 60 procent van de normale capaciteit. Er worden geen bestemmingen geschrapt, maar de luchtvaartmaatschappij snijdt vooral in de frequentie van een aantal vluchten.

De Tijd van 17 augustus 2020: “Dat is vooral het geval voor bestemmingen in Spanje, Frankrijk en Zweden, landen waar de reisbeperkingen werden verstrengd, aldus Ryanair. Er kunnen ook minder vluchten plaatsvinden van en naar Ierland, omdat de meeste EU-reizigers die naar Ierland trekken bij aankomst 14 dagen in quarantaine moeten. (…)

“Bij de publicatie van de dramatische kwartaalresultaten eind juli uitte Rynair al de bezorgdheid over een tweede golf. Het bedrijf rapporteerde toen een omzetcrash van 95 procent en waarschuwde voor de toekomst. ‘Het is onmogelijk te zeggen hoelang het effect van de pandemie nog duurt. Een tweede golf in Europa in de herfst, samen met het jaarlijkse griepseizoen, is onze grootste vrees op dit moment’, klonk het bij Europa’s grootste budgetvlieger.”

Op Business AM lezen we nog dat: “Eind juli maakte het bedrijf van topman Michael O’Leary de resultaten van het eerste kwartaal bekend. Toen bleek dat Ryanair in de eerste drie maanden van dit jaar een verlies van 185 miljoen euro draaide, tegenover 243 miljoen euro winst in dezelfde periode vorig jaar. Het aantal passagiers viel terug met 99 procent.” Als dat maar goed komt…

ATV gaat uit de bocht…

Op vrijdag 10 juli 2020 om 11:40 schreef de Gazet van Antwerpen: “Antwerpse luchthaven ontvangt eerste toeristen sinds lockdown: “We vertrekken met een dubbel gevoel”. “We zijn blij dat we op vakantie kunnen vertrekken, maar tegelijkertijd is er ook enige onzekerheid. Wat als het virus opnieuw in kracht toeneemt?” (…) Het was de eerste commerciële vlucht vanuit Deurne sinds het begin van de lockdown. Het leven op de luchthaven komt zo stilaan terug op gang.” Dezelfde avond verscheen er ander artikel, overgenomen van ATV…

ATV van vrijdag 10 juli 2020 om 18:30: “Reizigers vertrekken blij en vol vertrouwen opnieuw vanaf Antwerp Airport“. “Na bijna 4 maanden met amper vluchten ontving Antwerp Airport voor het eerst opnieuw toeristen vandaag. Een voorzichtige opstart, met een vlucht naar Split in Kroatië en een vlucht naar Ibiza. Beide vluchten zaten wel goed vol. Maar de luchthaven heeft wel grote verliezen geleden door de crisis.”

De loftrompet voor de luchthaven werd natuurlijk prompt overgenomen door de Gazet van Antwerpen. Heeft de luchthaven grote verliezen geleden? Ongetwijfeld, maar dit was zeker niet de enige sector. En de gezondheid van de mensen. Telt die dan niet?!

Hoe belangrijk is de luchtvaart écht?

In Nederland klinken de kritische stemmen over de luchtvaartsector luider dan in Vlaanderen. In de Nederlandse krant Trouw van dinsdag 7 juli 2020 laat Hanne Obbink eens een ander geluid horen…

“Deze maand ­rekent Schiphol op zo’n 500 tot 650 vluchten per dag. Nog steeds veel minder dan vorig jaar midden in de zomerdrukte, maar in de omgeving van het vliegveld wordt toch al verzucht: rustig in de tuin van de zon genieten is er niet meer bij. En: wat was het een verademing, die tijd zonder vliegverkeer.

Wie hoopte dat de coronacrisis tot blijvende verandering in de luchtvaart kon leiden, met schone luchten en minder overlast, weet ­inmiddels beter. Half mei maakte minister ­Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) haar Luchtvaartnota openbaar. De crisis komt daar slechts terloops in voor en de vraag of die aanleiding moet zijn voor een koerswijziging, wordt niet eens gesteld.

Anderhalve week geleden, toen het kabinet ­bekendmaakte hoe het steunpakket van 3,4 miljard euro voor de KLM eruit ziet, was dat niet anders. Het kabinet koerst af op terugkeer naar business as usual, merkten critici op. Meer niet.”

Aantrekkelijke vestigingsplaats
“Waarom grijpt het kabinet de crisis niet aan voor nieuw luchtvaartbeleid? Het antwoord op die vraag is eenvoudig: elke brief, elke nota van het kabinet over de luchtvaart begint en eindigt met de stelling dat het netwerk van ­bestemmingen van Schiphol, samen met een goed draaiende KLM, van cruciaal belang is voor de Nederlandse economie. Dat moet dus behouden blijven. Want het levert werk op en maakt Nederland aantrekkelijk als vestigingsplaats voor hoofdkantoren van internationale bedrijven.

Die bewering is al zo vaak gedaan dat het bijna vanzelf lijkt of ze waar is. Maar is dat wel zo? “Schiphol en KLM onmisbaar voor de ­Nederlandse economie? Nee”, zegt Walter Manshanden heel beslist. Hij doet al een kwarteeuw studie naar de luchtvaart, tegenwoordig bij het Netherlands Economic Observatory, een bureau voor economisch onderzoek. “De economische groei in Nederland wordt niet veroorzaakt door de luchtvaart, maar andersom: de luchtvaart groeit door stijgende welvaart.”

Tegen welke prijs?
“Zo’n 70 procent van de mensen die via Schiphol reizen, zijn toeristen, legt Manshanden uit. “De welvaartsgroei leidt ertoe dat we vaker willen reizen. Dát verklaart de groei van het vliegverkeer. Dat is niet onbelangrijk, want vrije tijd is een groot goed – net als ­onderwijs en gezondheidszorg. Maar moet je daarvoor vliegen? En tegen welke prijs?”

Is het netwerk van Schiphol dan niet van wezenlijk belang voor het vestigingsklimaat in Nederland? Manshanden heeft er z’n vragen bij. “Elke stad van enige omvang heeft een luchthaven. Ja, Schiphol heeft een groter netwerk met rechtstreekse vluchten dan veel ­anderen. Maar is dat doorslaggevend voor internationale bedrijven? Die komen ook af op de voorzieningen in een land, en in Nederland ook op gunstige fiscale regels. Bereikbaarheid is hoogstens één van de factoren.” (…)

Hard bewijs dat de luchtvaart de groei aanjaagt, is er niet
“Hoe zit het dan met die bijdrage van Schiphol en KLM aan de Nederlandse economie? Minister Van Nieuwenhuizen zelf liet het uitzoeken door onderzoeksbureau Decisio. Dat leverde enige helderheid op, maar ook een aantal vragen.

Het ‘luchthavenproduct Schiphol’ – het vliegveld zelf, de luchtvaartmaatschappijen, beveiliging, horeca enzovoorts – bood in 2018 samen met alle toeleveranciers aan 113.000 mensen een baan. Het geld dat daarmee verdiend werd, droeg voor 1,3 procent bij aan het bruto binnenlands product. “Niet te verwaarlozen”, vindt Decisio, maar het geeft Schiphol “als zelfstandige banenmotor geen doorslaggevende rol in de economische groei”.

Maar Schiphol is niet alleen een werkgever, het vliegveld is ook belangrijk voor het vestigingsklimaat – zoals het kabinet steeds benadrukt. En dan wordt het ingewikkeld. Want welke bijdrage levert Schiphol daarmee aan de economie?

Dat is niet vast te stellen, concludeert Decisio. Groei van de luchtvaart en van de economie gaan wel gelijk op, maar welke van de twee de oorzaak is en welke het gevolg, is onduidelijk. Hard bewijs dat de luchtvaart de groei aanjaagt, is er niet, laat staan cijfers over wat dat dan oplevert. “Er is zeker ook geen ­bewijs dat groei van de luchthaven géén bijdrage levert aan de economische groei”, schrijft Decisio er voor de zekerheid bij.

Speelt het bestemmingennetwerk wel écht een rol?
Onderzoeksbureau CE Delft gaat verder. In opdracht van de stichting Natuur & Milieu ­beoordeelde dat een aantal veelgehoorde ­argumenten op hun wetenschappelijke merites. Nee, over het belang van de luchtvaart voor het vestigingsklimaat is bijna niets met zekerheid te zeggen, stelt ook CE Delft. (…)

‘Je kunt beter spreken van een beperkte opbouw’
Het kabinet is bezig ‘to waste a good crisis’, vindt Hans Buurma, voorzitter van de Werkgroep Toekomst Luchtvaart. Dat is een club van betrokken burgers die al jaren de ene na de andere kritische beschouwing de ­wereld ­instuurt. “De Luchtvaartnota blokkeert een nieuwe koers”, luidt kort en goed hun standpunt.

Buurma’s werkgroep deed alvast wat de RLI adviseert: het netwerk van Schiphol onder de loep nemen. Schiphol zat in 2018 op 500.000 vluchten. Daar zaten 89.000 vluchten bij die nauwelijks een bijdrage leveren aan handelsrelaties vanuit Nederland. Die conclusie trekt de werkgroep uit CBS-cijfers: de handel met de regio rond de bestemming van die vluchten stelt weinig voor. Daar komen nog eens 30.000 goedkope stedenvluchten bij die ­zonder schade aan het vestigingsklimaat ­geschrapt kunnen worden. Voor zijn bijdrage aan de economie heeft Schiphol dus aan 400.000 vluchten per jaar ruimschoots ­genoeg.

“De luchtvaart lag zo goed als stil”, zegt Buurma. “Als je daarvan uitgaat, hoef je die 400.000 vluchten niet eens krimp te noemen, je kan beter spreken van beperkte opbouw. Dán maak je gebruik van de kansen die de crisis biedt.”