Veel geld voor kleine luchthavens, maar koers ontbreekt

Vanuit Vlaanderen is er stevige steun voor de regionale luchthavens, maar het beleid slaagt er niet in een langetermijnvisie te ontwikkelen. Ook de Standaard van 12 juni 2020 slaat een kritische toon aan. Lees mee…

“Niet alleen Brussels Airport werd midscheeps geraakt door de uitbraak van het coronavirus, ook de regionale luchthavens kregen ­harde klappen, waardoor hun cash­positie onder druk kwam te staan. Die regionale luchthavens, in Deurne, Oostende en Wevelgem, zijn ‘economische poorten’ naar Vlaanderen, zegt Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD), met een ‘cruciale ­motorfunctie voor de economie’.

Daarom heeft de regering 2,5 miljoen euro vrijgemaakt uit haar noodfonds. Het steunpakket voor de regionale luchthavens, die net als ­Zaventem vanaf volgende week weer meer vluchten organi­seren, oogst kritiek van de Bond Beter Leefmilieu (BBL) en oppositiepartij Groen. Zij nemen die Vlaamse subsidies al jaren op de korrel. Niet alleen omdat ze verlieslatende luchthavens het hoofd ­boven water helpen te houden, maar ook omdat de overheid een sector financiert met nefaste impact op het klimaat.

Audit Rekenhof

De BBL vraagt een onafhankelijke audit van die subsidies door het ­Rekenhof, nadat een analyse van de jaarrekeningen heeft uitgewezen dat de luchthavens van 2015 tot en met 2017 ‘slechts’ 17 miljoen euro omzet draaiden, terwijl ze 32 miljoen euro subsidies kregen.

‘Het is duidelijk dat de lucht­havens zonder subsidies niet ­levensvatbaar zijn’, zegt Imade ­Annouri, Vlaams Parlementslid voor Groen. ‘Wij vragen een on­afhankelijke kosten-batenanalyse: zijn ze economisch rendabel, ja of nee? Voor cultuur wordt iedere euro ­omgedraaid, maar rond de subsidies voor de luchthavens hangt veel mist.’

Volgens minister Peeters geeft de BBL een ‘vertekend beeld’ door net die jaarrekeningen te analyseren, omdat er infrastructuurwerken dienden te gebeuren. Vorig jaar was het verschil al kleiner, al bleef de omzet van de luchthavens in Deurne en Oostende met 10 miljoen euro nog steeds kleiner dan de subsidies (12 miljoen euro). Het leeuwendeel van die subsidies (11 miljoen) ging naar personeel en voor ‘meer dan 90 procent naar veiligheid, beveiliging en brandweer’, aldus het kabinet-Peeters. Bovendien oordeelde de Europese Commissie vorig jaar dat het niet om onrechtmatige staatssteun ging.

Europa waakt

Wat zeker is: zonder overheidsgeld hebben de Vlaamse regionale luchthavens weinig kans om te overleven. Maar hun economische waarde gaat breder. Een studie van de Nationale Bank becijferde de ­directe én indirecte economische meerwaarde van Antwerp Airport in 2015 op 85 miljoen euro. ‘Wij zijn een zakenluchthaven’, zegt topman ­Marcel ­Buelens. ‘Bij een stad met een van de grootste ­havens van Europa, waar heel wat hoofdkantoren liggen.’ De Limburgse ondernemer Philippe Bodson organiseert er met ASL Group ­privévluchten en door TUI krijgt Antwerpen Airport ook heel wat toeristen over de vloer.

Maar de vraag blijft of zij niet kunnen uitwijken naar Brussels Airport. De luchthaven van Deurne ligt in een dichtbevolkt gebied, wat lawaaihinder veroorzaakt, terwijl Zaventem (waar de luchthaven nog niet verzadigd is) amper 50 km verderop ligt, op een halfuur sporen van Antwerpen-Centraal. Door de korte startbaan staat er sowieso een rem op de groei in Deurne. (…)”