Brussels Airlines moet groener…

Staatssteun voor het noodlijdende Brussels Airlines? In ruil voor wat? Een verbod op korte vluchten, kerosinetaks, etc. Welke klimaateisen kan ons land op tafel gooien in ruil voor de mogelijke steun aan Brussels Airlines?

De Standaard van maandag 11 mei 2020: “Bij de redding van Brussels Airlines moet er ‘een ecologisch traject voor de maatschappij worden uitgestippeld’, zei minister van ­Financiën Alexander De Croo (Open VLD) vorige week in de Kamer, zonder concreet te worden. Ons land is daarmee niet het enige dat de redding van zijn luchtvaartmaatschappijen wil koppelen aan strengere klimaatmaatregelen. (…)

Geen korte vluchten meer

Toch dreigt net dat te gebeuren, zeggen milieuorganisatie. Europese luchtvaartmaatschappijen hebben zich ondertussen verzekerd van bijna 13 miljard euro overheidssteun om de coronacrisis te overleven, blijkt uit data van Greenpeace, T&E en Carbon Market Watch. En over nog eens 17 miljard euro wordt er onderhandeld. Maar tot nog toe heeft alleen Frankrijk klimaatvoorwaarden aan zijn reddingspakket voor AirFrance gekoppeld.

De Franse luchtvaartmaatschappij, die 7 miljard euro kreeg van Parijs, moet volgens minister van Economie Bruno Le Maire ‘de meest milieuvriendelijke luchtvaartmaatschappij van de planeet’ worden. Ze moet haar CO2-uitstoot op (middel)langeafstandsvluchten tegen 2030 met 50 procent verminderen, voor binnenlandse vluchten is de deadline 2024. Het gaat niet om de totale uitstoot, maar de emissies per passagier per kilometer.

Korte vluchten, die vervangen kunnen worden door een treinrit van minder dan 2,5 uur, moeten ook worden afgebouwd. Alleen passagiers met een transfer mogen ze nog gebruiken. Ook in Duitsland en Oostenrijk, waar Lufthansa en dochter Austrian Airlines staatssteun vragen, willen groene politici hetzelfde doen. Maar in Berlijn noch Wenen is al een akkoord.

Nieuwe vloot

De Europese Commissie heeft haar regels voor staatssteun vrijdag nog aangescherpt. Maar klimaatvoorwaarden zijn niet verplicht. Wel moeten de bedrijven rapporteren hoe ze investeren op het gebied van ‘klimaat en digitalisering’.

Een mogelijke hefboom van de Belgische overheid, die 290 miljoen euro staatssteun voor Brussels Airlines overweegt, is de eis dat de Duitse moedergroep Lufthansa modernere en zuinigere vliegtuigen least aan haar Belgische dochter. Brussels Airlines vliegt vandaag met een relatief oude vloot. Nochtans is elk nieuw vliegtuigtype gemiddeld 15 tot 20 procent zuiniger en stiller dan zijn voorganger. Een bijkomend voordeel van zo’n eis, is dat Brussels Airlines ook meteen in de brandstofkosten snijdt en rendabeler uit de crisis kan komen.

‘Door oude vliegtuigen te lozen, heb je meteen impact’, zegt Andrew Murphy, luchtvaartspecialist van de Europese milieukoepel Transport & Environment (T&E). ‘Maar op langere termijn is dat niet genoeg. De maatschappijen moeten ook gedwongen worden om meer te investeren in alternatieve brandstoffen, zoals biobrandstof.’

Nieuwe belastingen

(…) Een taks op kerosine zou de belangrijkste prikkel zijn om maatschappijen en vliegtuigbouwers tot innovatie te dwingen en zuiniger te laten vliegen. Maar voor intercontinentale vluchten vergt zo’n belasting een aanpassing van het (internationale) Verdrag van Chicago. Toch verhindert dat de EU niet om vliegtuigbrandstof al binnen Europese vluchten te belasten – zoals ook de VS, Canada en Japan nu doen. België hoeft zelfs niet te wachten op Europa, zegt Murphy. ‘Zo’n belasting kan ook regionaal worden ingevoerd voor vluchten tussen enkele landen.’

Ook een taks op vliegtickets wordt bij voorkeur Europees ingevoerd – om een gelijk speelveld te verzekeren – het sluit niet uit dat België toch een initiatief neemt. Nu al heffen zeven EU-landen een taks op vliegtickets, Nederland en Frankrijk willen er werk van maken. (…)

Stuur bevoegd minister Alexander De Croo en de regionale minister-presidenten vandaag nog een e-mail om hen te vragen ons belastinggeld doordacht in te zetten en minstens te koppelen aan fiscale en sociale voorwaarden en aan klimaatdoelstellingen. Teken de petitie van Greenpeace!