VLM: met alle Chinezen…

VLM Airlines, de Antwerpse luchtvaartmaatschappij die eind van deze zomer in vereffening ging, heeft binnenkort een nieuwe eigenaar. De vereffenaars hopen een van de komende dagen een overeenkomst te tekenen met een bedrijf dat de hele boedel overneemt, vernam de krant De Tijd.

De Tijd van zaterdag 24 november 2018: “VLM was in de zomer van 2016 na een faillissement overgenomen door SHS Aviation. Het onbekende Nederlands-Canadese bedrijf was de enige kandidaat die het Antwerpse personeel aan boord hield, de zeven versleten Fokker-vliegtuigen in België liet én het hoogste bod uitbracht, naar verluidt 5 miljoen euro.

Deze zomer was het sprookje alweer voorbij voor VLM. De Chinese eigenaars van SHS Aviation lieten het bedrijf na twee jaar van foute beslissingen en continu geldgebrek in vereffening gaan. Hoe is het zo snel fout kunnen lopen?

Van de Chinees die VLM in 2016 kocht, is weinig meer bekend dan zijn naam: Ma. De nieuwe eigenaar droomt van een luchtvaartmaatschappij die verschillende Chinese steden met Slovenië en België zou verbinden. In de tussentijd plant hij vluchten in Europa. Voor zijn plannen maakt de mysterieuze Ma, die geen enkele ervaring in de luchtvaartsector heeft, 24 miljoen euro vrij.

Officieel is SHS Aviation voor 60 procent eigendom van Shao Tung Hu, een man met een Chinese naam en een Nederlands paspoort. Zijn aanwezigheid is nodig omdat luchtvaartmaatschappijen in Europa wettelijk minstens voor de helft in Europese handen moeten zijn. Een luchtvaartexpert is Shao Tung Hu evenwel niet. Aan VLM-medewerkers vertelt de Nederlander dat hij als barman in een restaurant in Breda werkt.

Gillian Yeung, een vrouw met een Chinees en een Canadees paspoort, bezit de andere 40 procent van SHS. Ma stuurt Yeung als waakhond naar Antwerpen. Om zijn droom te realiseren rekent Ma op Harm Prins. De Nederlandse ondernemer doet al jaren zaken met Chinezen. Zo richtte hij in de stad Maribor (Slovenië) met Chinese steun een wijngaard op. Prins is echter een omstreden figuur. De Nederlander werkte begin deze eeuw voor de luchtvaartmaatschappijen Dutchbird en Holland Exel, die in verdachte omstandigheden over de kop gingen. Hij zat zelfs een tijdlang in voorhechtenis. Maar een brief van de Nederlandse curatoren overtuigt de Belgische VLM-curatoren dat Prins in die zaken geen schuld trof.

1. Villa Mari

In september 2016 komt er meteen een kink in de kabel. De Sloveense dochter van SHS Aviation neemt de desolate luchthaven van Maribor voor 10 miljoen euro over. Sloveense media melden dat de Nederlandse holding boven VLM daarbij smeergeld betaalde aan een medewerker van de burgemeester. Niet veel later leggen de Chinezen ook nog eens 2,2 miljoen euro op tafel voor Villa Mari, een wintersporthotel in de buurt. Die deals halveren het budget dat Ma voor VLM had opzijgezet.

De belangrijkste opdracht van Prins is het binnenhalen van een Belgische vlieglicentie. VLM vraagt dat Air Operator Certificate (AOC) na de overname meteen aan bij het directoraat-generaal Luchtvaart van de federale overheidsdienst Mobiliteit. Omdat de goedkeuring uitblijft, besluiten de nerveuze Chinezen begin 2017 alvast een AOC voor één Fokker 50 aan te vragen in Slovenië. Enkele maanden later is de Sloveense licentie geregeld en kan VLM met een Fokker, inclusief Belgisch personeel, chartervluchten vanuit Slovenië inleggen. (…)

2. Wissel van de macht

In september 2017 vindt een wissel van de macht plaats. Het geld van Ma is op. Longqi Meng vervangt hem als investeerder. Mengs familie bezit een haven in Dongying, een petroleumstad ten zuidoosten van Peking. Lingkun Meng, de 26-jarige neef van de nieuwe eigenaar, krijgt 40 procent van SHS Aviation in handen. De overige 60 procent belanden bij een Luxemburgse trust, Cofilux Investment 9. (…)

In tegenstelling tot Ma duikt Meng regelmatig op in Deurne, waar hij resideert in hotel Ramada Plaza. Aangezien Meng geen Engels spreekt, laat hij zich graag vergezellen door twee knappe vrouwelijke tolken. Zijn zoon Huakun en zijn neef Lingkun, uit wiens paspoort soms casinobiljetten vallen, lopen vaak mee in zijn spoor.

3. Het einde van Harm Prins

In de herfstvakantie van 2017 lanceert VLM eindelijk haar eerste vlucht vanuit Deurne. Als de Ierse luchtvaartmaatschappij CityJet haar vlucht naar Londen City schrapt, beslist VLM de bij Antwerpse zakenlui populaire lijn voort te zetten. Bij gebrek aan een Belgische vliegvergunning gebeurt dat met de Sloveense AOC-licentie.

Ondanks dat succes botert het almaar minder tussen Prins en Cui. De Nederlander ergert zich aan de gebrekkige luchtvaartkennis van de Chinese, een experte in mineralen. De elegante Cui kan dan weer niet overweg met Prins’ brute stijl. Als het management begin november klaagt dat de Chinezen niet met de beloofde miljoenen over de brug komen, komt het tot een ruzie. Prins eist dat Cui een tolk gebruikt omdat haar Engels niet goed genoeg is. De Chinese, die ooit in Londen woonde, voelt zich gekrenkt en overtuigt Meng om Prins als CEO opzij te schuiven.

Maar wie moet de grote gangmaker Prins opvolgen? SHS polst Christian Heinzmann, die in de jaren 90 het toenmalige VLM Airlines leidde en in 2002 enkele dagen CEO van de NMBS was. De ernstig zieke Antwerpenaar beveelt zijn vriend Karl Rickard aan. De Chinezen halen de Ierse manager binnen en stellen Heinzmann in een persbericht voor als nieuwe bestuurder. Maar omdat de Chinezen geen verzekering voor zijn bestuurdersaansprakelijkheid vinden, treedt de in juli overleden Heinzmann nooit toe tot de raad.

4. Het gevecht van Meng

(…) De trein van VLM lijkt vertrokken. In januari 2018 huldigt de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) de nieuwe lijn naar Zürich in. In februari volgen de nieuwe bestemmingen Birmingham, München en – op vraag van Meng – Maribor. Maar Rickard maakt zich zorgen. Zijn zoektocht naar twee tweedehandse A330’s, waarmee VLM vanaf april naar China moet vliegen, vlot voor geen meter. Het leasebedrijf dat uiteindelijk bereid is VLM te helpen, eist extra financiële zekerheid.

Rickard laat de Chinezen weten dat de beloofde extra 15 miljoen euro extra kapitaal dringend nodig is. Maar Cui ketst het plan meteen af. ‘You think I am a cash machine’, klaagt ze. Als Cui het leasebedrijf laat weten dat SHS niet genoeg geld in kas heeft, springt de deal definitief af. Daarmee zet Cui zich buitenspel. De Chinese woont ondertussen in een Londens hotel omdat haar Schengenvisum is verlopen. In februari stelt Meng haar opvolger voor: Ray Yang, een jonge controller die al even rondloopt in Deurne.

Meng is niet tevreden met de gang van zaken. Op een meeting met het management stelt hij voor een prikklok in te voeren, die zijn zoon Huakun zal controleren. Meng vraagt Rickard waarom de A330’s nog niet zijn toegekomen. Als de CEO zegt dat Meng niet met het nodige geld over de brug kwam, slaan de stoppen bij de Chinees door. Meng begint te schreeuwen en slaat hard op tafel. Hij trekt zijn jas uit en maakt zich klaar om met Rickard te vechten. Ook de CEO stroopt zijn mouwen op. De aanwezigen bedaren de situatie. Het verhaal van Rickard loopt ten einde.

5. Chinees Nieuwjaar

Twee weken later nodigt Meng het VLM-management ter ere van het Chinees Nieuwjaar uit voor een weekend in Maribor, inclusief een ski-activiteit op de piste naast Villa Mari. In de Fokker naar Slovenië hangt een ijzige sfeer. Op de voorste rij zitten de twee Nederlandse bazen: operationeel directeur Carl Runge en financieel directeur Jacob Remijnse. De rest van de meegereisde managers zit achterin. Ze zien de twee Nederlandse bazen als handlangers van Prins, die goed op de hoogte blijft van de gebeurtenissen in Deurne. (…)

6. Het Knokke van Duitsland

In de lente van 2018 is het Antwerpse VLM een zwalpend schip. Het bedrijf zit zonder CEO en financieel directeur, gangmaker Prins is verdwenen en interim-CEO Carl Runge durft niets te beslissen. Veel managers willen na het Chinees nieuwjaarsweekend zo snel mogelijk weg bij VLM.

Maar Ray Yang heeft de aandeelhouders binnen drie maanden winst beloofd. Daarom besluit de Chinees nieuwe routes op te zetten. In april kondigt VLM aan naar Aberdeen in Schotland en – via de luchthaven Keulen-Bonn – naar Rostock (het Knokke van Duitsland) te vliegen. Vanaf oktober wil Yang voetbalfans vanuit Antwerpen én Oostende naar Manchester brengen.

Het plan loopt faliekant af. De bestemmingen Birmingham, München en Maribor, gelanceerd in het laagseizoen, slaan niet aan. Yang zet de nieuwe bestemmingen te snel en zonder kostenplanning of marketingbudget op poten. Alleen de lijnen naar Zürich en Londen City, goed voor driekwart van de omzet, maken winst. Op 16 mei viert VLM de 25ste verjaardag van de route naar Londen City. Bart De Wever, die toevallig een stoel heeft geboekt, wordt erbij gehaald om de verjaardagstaart aan te snijden. De Antwerpse burgemeester viert het laatste feest bij VLM.

7. Oostenrijk

In Deurne gaat het van kwaad naar erger. Het personeel klaagt steen en been over het gebrek aan leiderschap. Plannen, zoals een nieuwe lijn naar Tel Aviv, raken niet goedgekeurd. En Yang werkt Carl Runge buiten, die niet veel later opduikt bij zijn oude vriend Prins in Zaventem. (…)

Begin augustus schrappen de Chinezen zes van de acht routes in Deurne. VLM blijft met twee kleine toestellen alleen naar Londen City en Zürich vliegen. Chartervluchten met de andere Fokkers moeten meer vaste inkomsten opleveren. Maar de inkrimping van het aanbod luidt het einde van VLM in. Midden augustus stopt de Chinese geldstroom naar Deurne.

Op de laatste dag van de zomervakantie gaat SHS Antwerp Aviation in vereffening. Twee dagen later nemen de 85 ontslagen werknemers in Deurne emotioneel afscheid van het laatste vliegtuig dat uit Warschau terugkeert. Het is de iconische Fokker OO-VLS, die kort voordien de naam ‘Freddy Van Gaever’ had gekregen. De man die VLM 25 jaar geleden oprichtte, maakt het einde van zijn geesteskind niet meer mee. Van Gaever overleed eind 2017 op 79-jarige leeftijd.” Het volledige artikel lees je hier.

 

Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.