BBL: Waarom we wel moeten wakker liggen van korteafstandsvluchten

Een persmededeling van de Bond Beter Leefmilieu (B.B.L.) van maandag 13 januari 2020: “Of u nu met de hogesnelheidstrein of met het vliegtuig naar Madrid gaat: voor de CO2-uitstoot maakt dat geen zier uit”, stelt Stef Proost van de KU Leuven-denktank Meta­forum vandaag in De Standaard. De professor baseert zich voor die uitspraak op het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Maar de strijd tegen de klimaatverandering is breder dan ETS alleen. Elke gram CO2 die we vandaag uit de lucht houden is winst voor de toekomst. Bond Beter Leefmilieu lijst de redenen op waarom de uitspraak niet klopt.

1) Treinen stoten wel degelijk minder uit dan vliegtuigen
 
De totale klimaatimpact van een treinreis naar pakweg Wenen, Barcelona of Kopenhagen is tot tien keer kleiner dan van dezelfde reis met het vliegtuig. Het maakt dus wel degelijk “een zier uit” of we het vliegtuig of de trein nemen. De klimaatuitdagingen zijn enorm. Elke gram CO2 die we vandaag uit de lucht houden is winst voor de toekomst.
 
In het geval van korte internationale afstanden is de klimaatoplossing duidelijk de hogesnelheidstrein of de nachttrein, niet de korteafstandsvlucht. De technologie voor groene elektriciteit is er. Technologie om vliegtuigen koolstofneutraal te maken is nog lang niet in zicht.
 
2) ETS alleen is niet voldoende als klimaatbeleid 
 
De luchtvaartsector blijft grotendeels buiten schot in de klimaatdoelstellingen en vliegen is zo goed als belastingvrij. Wie met de trein reist betaalt btw op zijn ticket, wie met het vliegtuig reist niet. Daarnaast betaalt de treinmaatschappij een taks op de elektriciteit die ze gebruikt om de trein te doen rijden, terwijl een vliegtuigmaatschappij geen brandstoftaks betaalt. Het gevolg is oneerlijke concurrentie tussen het vliegtuig en (onder andere) de hogesnelheidstrein. Terwijl het ecologisch voordeel van de trein tegenover het vliegtuig zeer groot is. Een instrument als het ETS-systeem werkt deze oneerlijke concurrentie niet weg. Ter vergelijking: ETS kost de Europese luchtvaartsector nu ongeveer 500 miljoen euro per jaar, maar door feit dat de sector geen kerosinetaks moet betalen, wint ze 30 miljard euro per jaar. 
 
Bovendien is ETS in zijn huidige vorm niet in lijn met wat nodig is om het klimaatakkoord van Parijs te realiseren. De doelstelling van dat akkoord is nuluitstoot in 2050. Maar de emissies van de luchtvaart binnen Europa stegen het voorbije jaar met 4,9 procent, in plaats van te dalen. 
 
3) De niet-CO2-emissies van luchtvaart worden niet gereguleerd door ETS
 
Het ETS houdt geen rekening met de effecten van de niet-CO2-emissies van de luchtvaart, zoals waterdamp, NOx en roet. Die verdubbelen de klimaatimpact van de sector.  De niet-CO2-effecten van de luchtvaart op het klimaat worden breed erkend door wetenschappers, maar voorlopig genegeerd door beleidsmakers. Zolang de niet-CO2-effecten van de luchtvaart geen deel uitmaken van het ETS of het internationale beleid, zal het ETS de klimaatimpact van de luchtvaart niet naar nul brengen.
 
4) ETS is geen onveranderlijk kader
 
Metaforum interpreteert de Europese regels als een statisch gegeven, een kader dat onveranderlijk vastligt. Maar de belangrijkste vraag waarop het Europese klimaatbeleid een antwoord wil bieden, is dynamisch: hoe kunnen sectoren naar koolstofneutraliteit evolueren en welke aanpassing of aanvulling van bestaande regelgeving is daarvoor nodig? 
 
Zoals hierboven vermeld is het ETS in zijn huidige vorm niet in lijn met de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs. Om koolstofneutraliteit in 2050 te bereiken, moet het uitstootplafond van het Europese emissiehandelssysteem (de totale hoeveelheid CO2 die mag uitgestoten worden) naar beneden bijgesteld worden. Beleid werkt zo dat doelstellingen aanscherpen moeilijker loopt als er gedragsmatige, infrastructurele en economische lock-ins zijn. Hoe meer we korte afstanden vliegen, hoe meer de luchtvaartsector zich zal verzetten tegen de nodige aanscherping van het ETS. Dit verkleint de mogelijkheid om de klimaatdoelstellingen effectief te realiseren.
 
De klimaatuitdagingen zijn zo gigantisch dat we vervuilende zaken waarvoor een klimaatneutraal alternatief bestaat moeten bannen. Voor afstanden tot 1.500 kilometer vormt de hogesnelheidstrein en de nachttrein een perfect alternatief, met de mogelijkheid om klimaatneutraal te worden. Bij vliegen liggen de technologische doorbraken voor nuluitstoot nog veraf. Het maakt dus wel degelijk uit of we vliegen of de trein nemen. Oplossingen om de klimaatverandering tegen te gaan bestaan en verdienen de spotlight. Vliegen behoort daar niet toe.”

VIP-vliegtuigen voor Defensie

Defensie heeft een huurcontract afgesloten voor twee luxevliegtuigen waarmee prominenten zoals de koning en de premier zullen vliegen. De zogenaamd “witte vloot” van Defensie wordt gebruikt door allerlei notabelen: het koningshuis, de regering, de leiders van de Europese Commissie en de NAVO. De huidige vloot was aan vervanging toe. Maar volgens bronnen binnen de inlichtingenwereld is er een groot risico op spionage aan verbonden.

De Morgen van zaterdag 11 januari 2020: “Het contract werd binnengehaald door Abelag, dat twee Falcon 7X-toestellen van constructeur Dassault aan Defensie zal leasen. De belangrijkste tegenkandidaat was Flying Group. Op 19 december werd het contract getekend, maar het nieuws raakte pas deze week bekend.

China’s nationale strategie

Aan beide bedrijven zijn veiligheidsrisico’s verbonden, zeggen bronnen eensluidend. Abelags moederbedrijf Luxaviation is voor een derde eigendom van China Minsheng Investment, een groot Chinees fonds. Enkele jaren terug tekende het fonds nog op dat het dienen van China’s nationale strategie tot haar missie behoorde.

Flying Group heeft dan weer aantoonbare banden met de Kazachse oligarch Alijan Ibragimov. Samen met Alexander Maskevich en Patokh Chodiev – de spilfiguur van het Kazachgatedossier – vormt Ibragimov het zogenaamde Kazachse trio. De drie duiken al decennia op in allerhande corruptieschandalen. De banden tussen Flying Group en Ibragimov blijken onder meer uit de registratie van Ibragimovs Falcon 7X-privéjet – die staat op naam van het consortium. Flying Group investeerde enkele jaren terug ook 2,7 miljoen euro in een loods op de luchthaven van Deurne. Dat bedrag werd betaald door DDSF, een Kazachse firma waarachter de familie Ibragimov schuilgaat.

Inlichtingenbronnen wijzen erop dat geen van die twee kandidaten ideaal is. Via Abelag bestaat er een risico op Chinese spionage, bij Flying Group en de Kazachse oligarchen kan niet uitgesloten worden dat vroeg of laat Rusland afluisterapparatuur in de toestellen installeert. (…)

Volgens de advocaten is er geen vuiltje aan de lucht…

Boeing 737 Max: ontworpen door clowns, onder toezicht van apen

Boeing, bouwer van het meest verkochte vliegtuig aller tijden, de 737, was aan het nadenken over een opvolger. De concurrentie van Airbus liet zich voelen. De onderneming moest reageren en liefst nog zo snel mogelijk… Maar het draaide anders uit…

Nu.nl van 10 januari 2019: “In sommige berichten zijn medewerkers bijzonder kritisch op het ontwerp van de 737 MAX-toestellen: “Het toestel is ontworpen door clowns, onder toezicht van apen.”

Een medewerker plaatste die kritische noot in 2017 bij de vluchtcomputer van de 737 MAX. Andere berichten tonen aan dat Boeing simulatortrainingen voor het 737 MAX-toestel probeerde te voorkomen. “We hebben daarvoor ondersteuning nodig van hogere posities”, citeert The Guardian.(…)

Boeing-toestellen staan sinds maart vorig jaar aan de grond na twee fatale ongelukken met het 737 MAX-toestel, waar in totaal 346 mensen bij omkwamen. Beide crashes werden veroorzaakt door problemen met het stuursysteem. De productie van de 737 MAX ligt tijdelijk stil.

Acht maanden voor de eerste crash zouden medewerkers al onderling naar elkaar hebben geappt dat zij hun eigen familie niet op een getest 737 MAX-toestel zouden zetten, schrijft Reuters.

Amerikaans Congreslid Peter DeFazio, tevens voorzitter van een commissie die onderzoek doet naar het toestel, vindt het “alarmerende meldingen” van een “schokkend beeld” achter de schermen bij Boeing. Volgens DeFazio wordt de vliegtuigbouwer afgeschilderd als een organisatie die “tot alles in staat is” om controles van toezichthouders te ontwijken, terwijl de eigen medewerkers alarm sloegen.” 

CEO luchthaven wil met treintje spelen

Als we de media (Gazet van Antwerpen, Het Laatste Nieuws) moeten geloven was 2019 een “recordjaar” voor de Antwerpse luchthaven. Er was effectief een kleine stijging van het aantal passagiers: van 298 403 passagiers in 2018 naar 306 330 passagiers in 2019. De CEO moet zelf toegeven dat het om “een lichte groei van 2,6%” gaat…

Marcel Buelens, CEO van het vliegveld van Deurne is dan ook vol lof over onze politici. “Dank ook aan de RvB van de LOM, het stadsbestuur van groot Antwerpen voor de steun en de positieve benadering van het nieuwe kabinet Mobiliteit o.l.v. Minister Lydia Peeters.” Begrijpelijk dat mijnheer de CEO zo lief is: de Stad heeft nog een eis van 233.000 euro belastingen voor de luchthaven. Het vliegveld betaalt evenmin provinciebelasting…

ATV van 2 januari 2020: “Marcel Buelens zegt ook nog verder te blijven bouwen “zeker tot eind 2039 en waarschijnlijk nog daarna”. Hij sprak ook de hoop uit er een betere verbinding komt met het openbaar vervoer, zoals een station “en dat de trein niet langer voorbij de luchthaven van Antwerpen rijdt”. Een brandstichter die de brandweer belt… Il faut le faire… Als we de beelden uit Australië zien…

Luchthaven piekt met 300.000 passagiers

De luchthaven van Deurne heeft vorig jaar de kaap van 300.000 passagiers overschreden. Dat lezen we in de krant de Gazet van Antwerpen van donderdag 2 januari 2020.

Gazet van Antwerpen: “Maar een uitzonderlijk sterke zomer kon het tij keren. 101.069 passagiers reisden in de maanden juli, augustus en september via Antwerpen, een stijging van bijna 10% tegenover de zomer van 2018 (92.043 passagiers). TUI fly startte in april 2019 twee nieuwe ‘etnische’ bestemmingen: Lublin (Polen) en Enfidha (Tunesië). Routes als Tanger, Alicante en Malaga kregen dan weer extra capaciteit.”

“Met onze 306.330 passagiers in 2019 halen wij de doelstelling vooropgesteld voor 2024. Het beste jaar ooit in de geschiedenis van de luchthaven in Deurne” zegt CEO Marcel Buelens. “Dank aan alle mensen die op en rond het ‘vliegplein’ hun best hebben gedaan om hier te geraken. (…) En het einde is nog niet in zicht, want de vragen blijven binnenkomen.”

Vorig jaar klokte het vliegplein af met 298.403 passagiers. Dus de stijging is ten opzichte van vorig bepaald niet bepaald indrukwekkend… WTV weet van zijn kant: “Alles samen vonden ruim 457.400 passagiers hun weg via de luchthaven van Oostende. Een stijging van bijna 9% ten opzichte van 2018. En het beste jaar sinds 1966.”

Maar zowel in Deurne als Oostende gaat het om zwaar gesubsidieerde vluchten naar toeristische bestemmingen. Luchthavens die 40 jaar subsidies nodig hebben om “winst” te maken, veel gekker kan het niet. Naar het milieu en de omwonenden wordt niet omgekeken. Fijn stof, lawaaioverlast en geurhinder zijn dagelijkse kost. De pers bericht daar amper over. Blijkbaar hebben sommige politici en ondernemers nog enkele klimaatrampen nodig, eer er beterschap komt.

Schietpartijen in Antwerpen en de luchthaven van Deurne

Opnieuw drie schietpartijen in Deurne, waarvan één op een fout adres. Het werkelijke doelwit is een 30-jarige zaakvoerder van een taxibedrijfje die betrokken wordt geacht bij de diefstal van 1,5 ton cocaïne in de Antwerpse haven.

De Morgen van 19 december 2019: “Een derde schietpartij vond kort daarna plaats aan de Dascottelei, waar Saïd E.B. woont. De man viel gisteren niet te bereiken, bij zijn taxibedrijfje werd gedaan alsof er niks aan de hand is: “Wij weten van niks. Niemand heeft ons tot hiertoe gezegd dat Saïd het doelwit zou zijn.”

Het bedrijfje bestaat pas sinds 2014 en is volgens de eigen website gespecialiseerd in vip-begeleiding van en naar de luchthaven van Deurne. Volgens Het Laatste Nieuws gaat in Deurne-Zuid al een poosje het hardnekkige gerucht dat de familie E.B. momenteel bezig is de gestolen coke te dealen die aanleiding gaf tot de reeks van vijf granaataanslagen of schietpartijen van twee weken geleden. Tussen de zomer en oktober zou bij zeven gelegenheden in totaal 1,5 ton cocaïne zijn gestolen door zogenaamde uithalers. De aanslagen dienen te worden geïnterpreteerd als laatste waarschuwingen: de gestolen drugs teruggeven of de straatwaarde vergoeden.”

Zouden we honger lijden, om een lijntje meer?!

Minder vluchten door vliegschaamte

Als maar meer mensen laten het vliegtuig staan uit milieuoverwegingen. In buurland Duitsland daalde het aantal reizigers op binnenlandse vluchten met 12 procent. En dan denken we: mooi zo!

In Duitsland, de grootste luchtvaartmarkt van Europa, waren er vorige maand 12 procent minder reizigers op binnenlandse vluchten dan het jaar voordien. Knack Weekend van 19 december 2019: “Ook vluchten naar andere plaatsen binnen Europa daalden. De Duitse spoorwegen profiteerden juist want een record aantal passagiers reisde dit jaar met de trein. Het aantal intercontinentale vluchten groeide nog wel, maar voor lange afstanden is een alternatieve manier van reizen ook moeilijker te vinden.

In Zweden is het effect van ‘vliegschaamte’ nog sterker. In 2018 stapten 23 procent van de Zweden minder in het vliegtuig. Het is ook in Zweden waar de ‘flygskam’ in 2017 van de grond kwam toen atleet Björn Ferry aankondigde voortaan niet meer te vliegen. Andere bekende Zweden zoals de zanger Staffan Lindberg en operazangeres en moeder van Greta Thunberg Malena Ernman, deden hetzelfde. Een groeiend aantal Zweden sloot zich aan bij de hashtag #vistannarpåmarken: ‘Wij blijven aan de grond’.

‘Flyskam’ heeft te maken met een gevoel van schaamte om in het vliegtuig te stappen terwijl je weet dat de luchtvaart voor zoveel CO2-uitstoot zorgt. (…) Uit een onderzoek dat de Zwitserse bank UBS in september onder 6.000 mensen deed, blijkt dat het aantal vluchten in de toekomst wel eens zou kunnen halveren als gevolg van vliegschaamte.

Kiezen voor bijvoorbeeld de trein in plaats van het vliegtuig biedt dan ook de nodige voordelen ten opzichte van vliegen. Zo kan je onderweg naar buiten kijken, zit je in een trein veel comfortabeler, kan je de hectiek en het gehaast op een vliegveld overslaan, zorgt een treinreis nogal eens voor leuke, onverwachte ontmoetingen en kan je onderweg veel makkelijker af en toe de benen strekken.

“Het is prachtig! De spanwijdte is formidabel!”

Nee, we verzinnen dit niét. De titel is van ons lokaal televisiestation ATV. En ATV is nooit te beroerd om de luchthaven “positief” in de kijker te zetten…

Waarover gaat het? We laten de journalisten van de Antwerpse televisie aan het woord: “Een hoogdag voor vliegtuigspotters, dat was het vandaag op de luchthaven van Deurne. Want vanmiddag landde daar onverwacht een Boeing 737, een toestel met plek voor zo’n 150 passagiers.

En dat zie je daar zelden of nooit. Iedereen met een passie voor vliegtuigen trok dus halsoverkop naar Deurne, om dat op de gevoelige plaat vast te leggen.” Tot zover de newspeak.

De voorstanders willen grotere vliegtuigen op de luchthaven van Deurne, zoals de Boeing 737-700. Een langere startbaan zou wenselijk zijn. Deurne moet ook een tweede Charleroi worden…

Men zou voor minder cynisch worden…

TUI heeft rotjaar door problemen met 737 MAX

TUI, wat toch staat voor de grootste reisgroep ter wereld, heeft dit jaar aanzienlijk minder winst gemaakt. De nettowinst zakte van 727,2 miljoen euro naar 416,2 miljoen euro – een verlies van 42,8 procent. Het Nieuwsblad van donderdag 11 december 2019: “De forse winstdaling heeft veel te maken met het wereldwijde vliegverbod voor de Boeing 737 MAX, waarvan TUI er vijftien in de vloot heeft. Dat kostte het concern 293 miljoen euro, onder meer omdat het vervangtoestellen moest huren. Daarnaast zorgde onzekerheid rond de brexit ervoor dat klanten langer wachtten met het boeken van een vakantie.

De uitgezuiverde operationele winst (onderliggende ebit) daalde met 22 procent tot 893,3 miljoen euro, de omzet steeg met 3 procent tot ruim 18,9 miljard euro. Voor het boekjaar 2020 verwacht TUI een onderliggende ebit van rond het miljard. Daarbij houdt het concern rekening met nog eens 130 miljoen euro kosten wegens de 737 MAX. Daarbij gaat het ervan uit dat de toestellen tegen eind april weer mogen vliegen. Als dat niet zo is, kost dit nog eens 220 tot 270 miljoen euro meer.”

Sinds maart staan wereldwijd Boeing de 737 MAX-vliegtuigen aan de grond. De twee dodelijke ongelukken kosten aan 346 mensen het leven. “Vier van de vijftien 737 MAX-vliegtuigen van TUI zitten in de vloot van zijn Belgische luchtvaartmaatschappij TUI fly Belgium.” De 737 MAX, de lieveling van de lagekostenmaatschappijen…

Meer passagiers, meer vluchten, meer overlast…

Vorige maand heeft de luchthaven van Deurne een hoog aantal passagiers ontvangen. Traditioneel is het winterseizoen is op het vliegveld minder druk. Uit het Persbericht van de Antwerp, Flanders International Airport “Geen winterblues voor Luchthaven Antwerpen“: “Het passagiersaantal steeg maar liefst met 32,4% tot 20 532 (versus 15 499 passagiers in november 2018). Dit is meteen een nieuw record voor de maand november! Immers, het is al sinds 2001 geleden dat de luchthaven nog zoveel reizigers mocht verwelkomen in deze maand.”

Ja u leest goed: het is al van 2001 geleden dat er zo’n goede trafiek cijfers waren voor de maand november. Het gaat zelfs verder dan dat. Als we de statistieken van de afgelopen 25 jaar bekijken valt ons op dat er 5 keer goed gescoord werd in november: 1999 – 21.600; 2000 – 22.769; 2001 – 24.989; 2015 – 19.718 en 2019 (20 532). Zo uitzonderlijk is dat ook weer niet. De ups en downs van het vliegveld van Deurne zijn letterlijk en figuurlijk niet te tellen…

Wat de luchthaven en jammer genoeg ook de pers “vergeet” te melden is dat de groot aantal passagiers gepaard gaat met een stijging van het aantal vluchten (bewegingen). Er waren 2.719 bewegingen in november 2019 t.o.v. 2.167 in november 2018 of een stijging +25,5%.

De overlast die de luchthaven veroorzaakt wordt amper ernstig genomen. De vraag is of we een toeristische luchthaven willen in Deurne. Willen nog meer subsidies voor meer vervuiling. Of maken we werk van de reconversie van de luchthaven naar een groot natuurpark in de stad?